<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X22n0413"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 413 观无量寿经直指疏</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 413 观无量寿经直指疏</title> <author>淸 续法集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">22</idno>.<idno type="no">413</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">观无量寿经直指疏</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00595"> <charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName> <mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+少]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05903"> <charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName> <mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping> <mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寝-(宋-木)+穴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15131"> <charName>CBETA CHARACTER CB15131</charName> <mapping cb:dec="998171" type="PUA">U+F3B1B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>邦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+(看-目)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-06-28T14:44:52"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0425b" n="0425b"/> <lb ed="X" n="0425b01"/> <lb ed="X" n="0425b02"/> <lb ed="X" n="0425b03"/> <lb ed="X" n="0425b04"/> <lb ed="X" n="0425b05"/> <lb ed="X" n="0425b06"/> <lb ed="X" n="0425b07"/> <lb ed="X" n="0425b08"/> <lb ed="X" n="0425b09"/> <lb ed="X" n="0425b10"/> <lb ed="X" n="0425b11"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 413-A 观经直指疏序</cb:mulu><head>No. 413-A <lb ed="X" n="0425b12"/><lb ed="R091" n="0667a01"/> 观经直指疏序</head> <lb ed="X" n="0425b13"/> <lb ed="X" n="0425b14"/><lb ed="R091" n="0667a02"/><p xml:id="pX22p0425b1401">非<persName>佛</persName>作心。不厌娑婆而造十恶。非心作<persName>佛</persName>。不欣极乐 <lb ed="X" n="0425b15"/><lb ed="R091" n="0667a03"/>而行十善者。凡夫也。<persName>佛</persName>外有心。知苦集而观察三界 <lb ed="X" n="0425b16"/><lb ed="R091" n="0667a04"/>如牢。心外有<persName>佛</persName>。慕灭道而不信他方刹土者。二乘也。 <lb ed="X" n="0425b17"/><lb ed="R091" n="0667a05"/>是<persName>佛</persName>作心。度众生而不住涅槃。是心作<persName>佛</persName>。修万行而 <lb ed="X" n="0425b18"/><lb ed="R091" n="0667a06"/>不住生死者。菩萨也。即<persName>佛</persName>即心导三乘而入一乘。即 <lb ed="X" n="0425b19"/><lb ed="R091" n="0667a07"/>心即<persName>佛</persName>。摄九界而归<persName>佛</persName>界者。<persName>如来</persName>也。所以无量<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0425b20"/><lb ed="R091" n="0667a08"/>净土而来秽土。改浊还淸。二大士引恶人而到善人。 <lb ed="X" n="0425b21"/><lb ed="R091" n="0667a09"/>革凡成圣。国王现逆顺之境有感有应。<persName>世尊</persName>示折摄 <lb ed="X" n="0425b22"/><lb ed="R091" n="0667a10"/>之门。为避为趋。是心作<persName>佛</persName>之教。于是乎兴。是心是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0425b23"/><lb ed="R091" n="0667a11"/>之理。于是乎显矣。盖教能诠行。理由观彰。行开三种。 <lb ed="X" n="0425b24"/><lb ed="R091" n="0667a12"/>观分十六。行行称真如之性。观观宗法界之心。日落 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0425c" n="0425c"/> <lb ed="X" n="0425c01"/><lb ed="R091" n="0667a13"/>悬鼓于西方。水起琉璃于乐土。树盖现十方之尘刹。 <lb ed="X" n="0425c02"/><lb ed="R091" n="0667a14"/>池水演三宝之玄音。地内映宝珠之色。界上总楼阁 <lb ed="X" n="0425c03"/><lb ed="R091" n="0667a15"/>之观。华座本是愿力所成。圣像不離心想而变。欲睹 <lb ed="X" n="0425c04"/><lb ed="R091" n="0667a16"/>全体之金容。先瞻眉毫之玉相。观音上顶于<persName>佛</persName>果。势 <lb ed="X" n="0425c05"/><lb ed="R091" n="0667a17"/>至下动于含灵。然後普观自身之能生。杂想三圣之 <lb ed="X" n="0425c06"/><lb ed="R091" n="0667a18"/>所现。金刚台上之以上。宝莲花中而又中。化<persName>佛</persName>流光。 <lb ed="X" n="0425c07"/><lb ed="R091" n="0667b01"/>下品得往。总之境不離心。事依理显。观心妙也。时时 <lb ed="X" n="0425c08"/><lb ed="R091" n="0667b02"/>住唯心之安养。究理尽也。念念见理具之阿弥。由此 <lb ed="X" n="0425c09"/><lb ed="R091" n="0667b03"/>国太夫人。悟即心是<persName>佛</persName>。忍证无生。诸天侍女。了作<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0425c10"/><lb ed="R091" n="0667b04"/>是心。记发无上。真所谓火内之莲花。海中之舟楫。病 <lb ed="X" n="0425c11"/><lb ed="R091" n="0667b05"/>客之良医饥民之美膳。未有甚于此经者也。故得阿 <lb ed="X" n="0425c12"/><lb ed="R091" n="0667b06"/>难受持于王宫。耶舍传译于宋世。天台智者。解说于 <lb ed="X" n="0425c13"/><lb ed="R091" n="0667b07"/>隋朝。淸凉国师。备释于唐代。讵知言近而旨远者。宜 <lb ed="X" n="0425c14"/><lb ed="R091" n="0667b08"/>若登天之不及。文简而義周者。奈何坠地以无闻。因 <lb ed="X" n="0425c15"/><lb ed="R091" n="0667b09"/>之一心投<persName>佛</persName>。三复斯文。遵贤首之宗承。秉帝心之观 <lb ed="X" n="0425c16"/><lb ed="R091" n="0667b10"/>道。集成略疏。名为直指。若曰智辨无碍。有惭往哲。法 <lb ed="X" n="0425c17"/><lb ed="R091" n="0667b11"/>门增廣。无愧今心。将使诸<persName>佛</persName>心内之众生。在在观即 <lb ed="X" n="0425c18"/><lb ed="R091" n="0667b12"/>心之诸<persName>佛</persName>。众生心内之诸<persName>佛</persName>。常常迎作<persName>佛</persName>之众生。生 <lb ed="X" n="0425c19"/><lb ed="R091" n="0667b13"/><persName>佛</persName>与心。同皈法界。是则此疏之作。寧不为西方之直 <lb ed="X" n="0425c20"/><lb ed="R091" n="0667b14"/>指也欤。欲往彼国而虑乎蹊径者。请沉玩于斯焉。</p> <lb ed="X" n="0425c21"/><lb ed="R091" n="0667b15"/><p xml:id="pX22p0425c2101">时 <lb ed="X" n="0425c22" type="honorific"/><lb ed="R091" n="0667b16"/>康熙癸亥年闰六月初八上弦日灌顶行者续法题 <lb ed="X" n="0425c23"/><lb ed="R091" n="0667b17"/>于慈雲观堂</p></cb:div> <lb ed="X" n="0425c24"/> <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0426a" n="0426a"/> <lb ed="X" n="0426a01"/> <lb ed="X" n="0426a02"/> <lb ed="X" n="0426a03"/> <lb ed="X" n="0426a04"/> <lb ed="X" n="0426a05"/><cb:docNumber>No. 413</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0426a06"/><lb ed="R091" n="0668a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead><persName>佛</persName>说观无量寿<persName>佛</persName>经直指疏卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0426a07"/> <lb ed="X" n="0426a08"/><lb ed="R091" n="0668a02"/><byline cb:type="collector">淸 浙水慈雲沙门 灌顶续法 集</byline> <lb ed="X" n="0426a09"/><lb ed="R091" n="0668a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">前文</cb:mulu><lg type="regular" xml:id="lgX22p0426a0901"><l>皈命世尊诸圣贤</l><l>西方无量<persName>佛</persName>菩萨</l> <lb ed="X" n="0426a10"/><lb ed="R091" n="0668a04"/><l>愿承三宝大慈悲</l><l>冥被疏之与经合</l> <lb ed="X" n="0426a11"/><lb ed="R091" n="0668a05"/><l>传流无尽法界中</l><l>见闻说者皆开豁</l> <lb ed="X" n="0426a12"/><lb ed="R091" n="0668a06"/><l>回兹勝德利群生</l><l>同证菩提安养乐</l></lg> <lb ed="X" n="0426a13"/><lb ed="R091" n="0668a07"/><p xml:id="pX22p0426a1301">△疏此经義。文分为二。先略标章门。</p> <lb ed="X" n="0426a14"/><lb ed="R091" n="0668a08"/><p xml:id="pX22p0426a1401">将释此经。十门分别。</p><p xml:id="pX22p0426a1409" cb:place="inline">一教起因缘。二藏乘分摄。三辨 <lb ed="X" n="0426a15"/><lb ed="R091" n="0668a09"/>定时会。四教義分齐。五所被機宜。六能诠体性。七宗 <lb ed="X" n="0426a16"/><lb ed="R091" n="0668a10"/>趣通局。八翻译传授。九总释经题。十别解文義。</p> <lb ed="X" n="0426a17"/><lb ed="R091" n="0668a11"/><p xml:id="pX22p0426a1701">△後详释義相<note place="inline">十</note>。</p></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">初教起因缘</cb:mulu><head>初教起因缘</head> <lb ed="X" n="0426a18"/><lb ed="R091" n="0668a12"/><p xml:id="pX22p0426a1801">初教起因缘者。</p><p xml:id="pX22p0426a1807" cb:place="inline">花严云。非以一缘一事。而得成就如 <lb ed="X" n="0426a19"/><lb ed="R091" n="0668a13"/>来出现。今说观经。亦多因缘。</p><p xml:id="pX22p0426a1912" cb:place="inline">一为拣娑婆苦。多恶逆 <lb ed="X" n="0426a20"/><lb ed="R091" n="0668a14"/>人。当厌捨故。二为显安养乐。聚<persName>佛</persName>菩萨。应欣取故。三 <lb ed="X" n="0426a21"/><lb ed="R091" n="0668a15"/>为宣扬三种净业。前後有勝劣故。四为开示十六观 <lb ed="X" n="0426a22"/><lb ed="R091" n="0668a16"/>门。事理有浅深故。五为的明是心作<persName>佛</persName>。成念<persName>佛</persName>三昧 <lb ed="X" n="0426a23"/><lb ed="R091" n="0668a17"/>故。六为直指是心是<persName>佛</persName>。悟身中<persName>佛</persName>性故。七为令信称 <lb ed="X" n="0426a24"/><lb ed="R091" n="0668a18"/><persName>佛</persName>名。但十念。顿饶益故。八为令知带惑业。亦往生。渐 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0426b" n="0426b"/> <lb ed="X" n="0426b01"/><lb ed="R091" n="0668b01"/>断证故。九为度七趣男女。皆可到彼净土故。十为引 <lb ed="X" n="0426b02"/><lb ed="R091" n="0668b02"/>三乘权小。尽得归于<persName>佛</persName>界故。</p><p xml:id="pX22p0426b0212" cb:place="inline">由兹十義。说此经也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0426b03"/><lb ed="R091" n="0668b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二藏乘分摄</cb:mulu><head>△二藏乘分摄</head> <lb ed="X" n="0426b04"/><lb ed="R091" n="0668b04"/><p xml:id="pX22p0426b0401">二藏乘分摄者。</p><p xml:id="pX22p0426b0407" cb:place="inline">藏有二。一三藏。经律论也。此经明观。 <lb ed="X" n="0426b05"/><lb ed="R091" n="0668b05"/>经藏所摄。二二藏。声闻。菩萨也。此观三圣。菩萨藏摄。</p> <lb ed="X" n="0426b06"/><lb ed="R091" n="0668b06"/><p xml:id="pX22p0426b0601">乘有四。一小乘。声闻四谛法也。如羊车。二中乘。辟支 <lb ed="X" n="0426b07"/><lb ed="R091" n="0668b07"/>因缘法也。如鹿车。三大乘。菩萨六度法也。如水牛车。 <lb ed="X" n="0426b08"/><lb ed="R091" n="0668b08"/>四一<persName>佛</persName>乘。诸<persName>佛</persName>菩提涅槃法也。如白牛车。今教念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0426b09"/><lb ed="R091" n="0668b09"/>疾成<persName>佛</persName>道。一乘所摄。</p><p xml:id="pX22p0426b0909" cb:place="inline">分谓十二分教。一契经。二应颂。 <lb ed="X" n="0426b10"/><lb ed="R091" n="0668b10"/>三授记。四讽颂。五因缘。六自说。七本事。八本生。九方 <lb ed="X" n="0426b11"/><lb ed="R091" n="0668b11"/>廣。十未曾有。十一譬喩。十二论议。今此经者。契经。授 <lb ed="X" n="0426b12"/><lb ed="R091" n="0668b12"/>记。因缘。方廣。未有。譬喩六分所摄。何者。以是长行直 <lb ed="X" n="0426b13"/><lb ed="R091" n="0668b13"/>说。侍女悉记。因请方施。廣陈观法。台光现界。冰类琉 <lb ed="X" n="0426b14"/><lb ed="R091" n="0668b14"/>璃故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0426b15"/><lb ed="R091" n="0668b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">三辨定时会</cb:mulu><head>△三辨定时会</head> <lb ed="X" n="0426b16"/><lb ed="R091" n="0668b16"/><p xml:id="pX22p0426b1601">三辨定时会者。</p><p xml:id="pX22p0426b1607" cb:place="inline">时有三。一日出先照时。为圆顿大根 <lb ed="X" n="0426b17"/><lb ed="R091" n="0668b17"/>众生。转无上根本法轮。所谓初善。日初分时入也。二 <lb ed="X" n="0426b18"/><lb ed="R091" n="0668b18"/>日陞转照时。为下中上三类众生。转依本起末法轮。 <lb ed="X" n="0426b19"/><lb ed="R091" n="0669a01"/>所谓中善。日中分时入也。此一时内。转开三照。初转 <lb ed="X" n="0426b20"/><lb ed="R091" n="0669a02"/>照时。为下根转小乘法轮。中转照时。为中根转大乘 <lb ed="X" n="0426b21"/><lb ed="R091" n="0669a03"/>法轮。後转照时。为上根转一乘法轮。三日没还照时。 <lb ed="X" n="0426b22"/><lb ed="R091" n="0669a04"/>为上上根众生。转摄末归本法轮。所谓後善。日後分 <lb ed="X" n="0426b23"/><lb ed="R091" n="0669a05"/>时入也。此当中转时说。谈念<persName>佛</persName>门。引摄凡小入大乘 <lb ed="X" n="0426b24"/><lb ed="R091" n="0669a06"/>故。</p><p xml:id="pX22p0426b2402" cb:place="inline">会有五。一花严会。直显教也。二阿含会。隐实教也。 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0426c" n="0426c"/> <lb ed="X" n="0426c01"/><lb ed="R091" n="0669a07"/>三深密会。引摄教也。四妙智会。融通教也。五法花会。 <lb ed="X" n="0426c02"/><lb ed="R091" n="0669a08"/>开会教也。此当深密会摄。以方廣大教刹海之谈。诸 <lb ed="X" n="0426c03"/><lb ed="R091" n="0669a09"/><persName>佛</persName>菩萨甚深行愿。皆是引摄教会诸法相故。应如法 <lb ed="X" n="0426c04"/><lb ed="R091" n="0669a10"/>思之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0426c05"/><lb ed="R091" n="0669a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">四教義分齐</cb:mulu><head>△四教義分齐</head> <lb ed="X" n="0426c06"/><lb ed="R091" n="0669a12"/><p xml:id="pX22p0426c0601">四教義分齐者。开二。</p><p xml:id="pX22p0426c0609" cb:place="inline">先约教诠法通局显分齐。教相 <lb ed="X" n="0426c07"/><lb ed="R091" n="0669a13"/>有五。初小乘教。但说我空。不显法空故。二大乘始教。 <lb ed="X" n="0426c08"/><lb ed="R091" n="0669a14"/>但说法空。未能尽理故。亦名分教。但说法相。有不成 <lb ed="X" n="0426c09"/><lb ed="R091" n="0669a15"/><persName>佛</persName>故。三终教。明<persName>如来</persName>藏。方尽极说故。亦名实教。悉当 <lb ed="X" n="0426c10"/><lb ed="R091" n="0669a16"/>成<persName>佛</persName>。称真实理故。四顿教。唯辨真性。不谈法相故。五 <lb ed="X" n="0426c11"/><lb ed="R091" n="0669a17"/>圆教。法界性海。缘起无尽故。今此经者。属後三教。是 <lb ed="X" n="0426c12"/><lb ed="R091" n="0669a18"/>心作<persName>佛</persName>。终也。是心是<persName>佛</persName>。顿也。<persName>佛</persName>法界身。入一切众生 <lb ed="X" n="0426c13"/><lb ed="R091" n="0669b01"/>心想中。圆也。</p><p xml:id="pX22p0426c1306" cb:place="inline">次约法生起本末显分齐。法義亦五。初 <lb ed="X" n="0426c14"/><lb ed="R091" n="0669b02"/>唯一心为本源。所言法者。谓众生心。是心则摄一切 <lb ed="X" n="0426c15"/><lb ed="R091" n="0669b03"/>世间出世间法。即花严一真法界无障碍心。圆教也。 <lb ed="X" n="0426c16"/><lb ed="R091" n="0669b04"/>二依一心开二门。一者。心真如门。所谓心性不生不 <lb ed="X" n="0426c17"/><lb ed="R091" n="0669b05"/>灭。顿教分齐也。始教中空義。亦是密说此门。以空宗 <lb ed="X" n="0426c18"/><lb ed="R091" n="0669b06"/>人。不知<persName>如来</persName>遣相处。以为显真性。故非彼分。二者。心 <lb ed="X" n="0426c19"/><lb ed="R091" n="0669b07"/>生灭门。依<persName>如来</persName>藏故。有生灭心。所谓不生不灭。与生 <lb ed="X" n="0426c20"/><lb ed="R091" n="0669b08"/>灭和合。非一非异。名为阿赖耶识。终教分齐也。分教 <lb ed="X" n="0426c21"/><lb ed="R091" n="0669b09"/>中识義。亦是密说此门。以相宗人。不知<persName>佛</persName>说<persName>如来</persName>藏。 <lb ed="X" n="0426c22"/><lb ed="R091" n="0669b10"/>以为阿赖耶。故非彼分。三依後生灭门明二義。一者。 <lb ed="X" n="0426c23"/><lb ed="R091" n="0669b11"/>觉義。谓心体離念。等虚空界。二者。不觉義。谓不如实 <lb ed="X" n="0426c24"/><lb ed="R091" n="0669b12"/>知真如法一故。破相宗齐此觉義。以为淸净本然之 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0427a" n="0427a"/> <lb ed="X" n="0427a01"/><lb ed="R091" n="0669b13"/>地。以彼宗未明真空相。即真如心性。故说诸法无不 <lb ed="X" n="0427a02"/><lb ed="R091" n="0669b14"/>是空。纵有一法勝涅槃者。我亦说为如幻如梦。凡所 <lb ed="X" n="0427a03"/><lb ed="R091" n="0669b15"/>有相。皆是虚妄。離念相者。即是法身。依此法身。说名 <lb ed="X" n="0427a04"/><lb ed="R091" n="0669b16"/>为觉。故空宗诠法。唯齐觉義。四依後不觉義生三细。 <lb ed="X" n="0427a05"/><lb ed="R091" n="0669b17"/>一者。业相。二者。转相。三者。现相。唯识宗齐此业相。以 <lb ed="X" n="0427a06"/><lb ed="R091" n="0669b18"/>为诸法生起之本。以彼宗未明此三细等与真如。同 <lb ed="X" n="0427a07"/><lb ed="R091" n="0670a01"/>以一心为源。故说真如无知无觉。凝然不变。不许随 <lb ed="X" n="0427a08"/><lb ed="R091" n="0670a02"/>缘。但说八识生灭。纵转成四智亦唯是有为。不得即 <lb ed="X" n="0427a09"/><lb ed="R091" n="0670a03"/>理。故相宗诠法。唯齐业识。五依後现相生六粗。一者。 <lb ed="X" n="0427a10"/><lb ed="R091" n="0670a04"/>智相。法执俱生也。二者。相续相。法执分别也。三者。执 <lb ed="X" n="0427a11"/><lb ed="R091" n="0670a05"/>取相。我执俱生也。四者。计名字相。我执分别也。上四。 <lb ed="X" n="0427a12"/><lb ed="R091" n="0670a06"/>皆惑道。五者。起业相。业道也。六者。业繫苦相。苦道也。 <lb ed="X" n="0427a13"/><lb ed="R091" n="0670a07"/>小乘教唯齐第三。但断我执。未证法空故。人天乘唯 <lb ed="X" n="0427a14"/><lb ed="R091" n="0670a08"/>齐第五。但知善恶业相。不识二执惑故。下文明法界 <lb ed="X" n="0427a15"/><lb ed="R091" n="0670a09"/>无尽身<persName>佛</persName>。圆演三心六念百千陀罗尼法。即一心总 <lb ed="X" n="0427a16"/><lb ed="R091" n="0670a10"/>相法也。遍满虚空中大身<persName>佛</persName>。纯说甚深第一義谛。即 <lb ed="X" n="0427a17"/><lb ed="R091" n="0670a11"/>真如也。无量无边高出一切世界上身<persName>佛</persName>。具说大乘 <lb ed="X" n="0427a18"/><lb ed="R091" n="0670a12"/>实相因果。即生灭也。高六十万亿那由他真实身<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0427a19"/><lb ed="R091" n="0670a13"/>说大乘般若。发无上道心。即觉不觉義也。高恒河沙 <lb ed="X" n="0427a20"/><lb ed="R091" n="0670a14"/>由旬具足身<persName>佛</persName>。说百法明门。住欢喜等十地。即三细 <lb ed="X" n="0427a21"/><lb ed="R091" n="0670a15"/>義也。丈六身<persName>佛</persName>。说四谛门。具足戒法。即齐执名義也。 <lb ed="X" n="0427a22"/><lb ed="R091" n="0670a16"/>八尺身<persName>佛</persName>。赞归戒孝养仁慈善法。即齐业苦義也。此 <lb ed="X" n="0427a23"/><lb ed="R091" n="0670a17"/>经通诠本末。義理深廣。明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0427a24"/><lb ed="R091" n="0670a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">五所被機宜</cb:mulu><head>△五所被機宜</head> <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0427b" n="0427b"/> <lb ed="X" n="0427b01"/><lb ed="R091" n="0670b01"/><p xml:id="pX22p0427b0101">五所被機宜者。料拣有二。一具三慧。<persName>佛</persName>地论云。菩萨 <lb ed="X" n="0427b02"/><lb ed="R091" n="0670b02"/>履三妙慧。得于净土往还。一者闻。<persName>佛</persName>法历于耳根识 <lb ed="X" n="0427b03"/><lb ed="R091" n="0670b03"/>也。二者思。观道想于心意内也。三者修。净业行于身 <lb ed="X" n="0427b04"/><lb ed="R091" n="0670b04"/>口外也。下文夫人请云。愿遣为说。令我见闻。教我思 <lb ed="X" n="0427b05"/><lb ed="R091" n="0670b05"/>唯。教我正受。<persName>如来</persName>诫曰。汝当谛听。善思念之。一心受 <lb ed="X" n="0427b06"/><lb ed="R091" n="0670b06"/>持谛观彼<persName>佛</persName>。後况显说。但闻<persName>佛</persName>名。除无量罪。何况忆 <lb ed="X" n="0427b07"/><lb ed="R091" n="0670b07"/>念。若无三慧。即非器矣。花严云。寧在诸恶趣。恒得闻 <lb ed="X" n="0427b08"/><lb ed="R091" n="0670b08"/><persName>佛</persName>名。不欲生善道。暂时不闻<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX22p0427b0813" cb:place="inline">二赀三粮。一者信。信 <lb ed="X" n="0427b09"/><lb ed="R091" n="0670b09"/>有净土。心不疑贰也。二者愿。愿求往生。心常乐欲也。 <lb ed="X" n="0427b10"/><lb ed="R091" n="0670b10"/>三者行。行念<persName>佛</persName>法。心无间断也。下云。深信因果。不谤 <lb ed="X" n="0427b11"/><lb ed="R091" n="0670b11"/>大乘。善根迴向。发愿往生。修行六念。具诸戒行。是知 <lb ed="X" n="0427b12"/><lb ed="R091" n="0670b12"/>信。则地狱蒙光。脱苦往生。不信。虽二乘不生。如五百 <lb ed="X" n="0427b13"/><lb ed="R091" n="0670b13"/>声闻。不见舍那神力。愿。则饿鬼畜牲等。来生我刹中。 <lb ed="X" n="0427b14"/><lb ed="R091" n="0670b14"/>不愿。虽积行菩萨难往。出现品云。菩萨于无量劫行 <lb ed="X" n="0427b15"/><lb ed="R091" n="0670b15"/>六波罗蜜。若此不思议大威德法门。不顺不入。不得 <lb ed="X" n="0427b16"/><lb ed="R091" n="0670b16"/>名为真实菩萨。以不能生<persName>如来</persName>家故。行。则五逆邪定。 <lb ed="X" n="0427b17"/><lb ed="R091" n="0670b17"/>亦能灭罪见<persName>佛</persName>。不行。虽禅戒人天亦被移他土。又有 <lb ed="X" n="0427b18"/><lb ed="R091" n="0670b18"/>愿行而无信。则从胎生处于疑城。有信行而无愿。如 <lb ed="X" n="0427b19"/><lb ed="R091" n="0671a01"/>悠悠念<persName>佛</persName>。临终不得往生。有信愿而无行。如众多障 <lb ed="X" n="0427b20"/><lb ed="R091" n="0671a02"/>碍牵缠。不念<persName>佛</persName>者。故具二缺一。具一缺二。皆非機也。 <lb ed="X" n="0427b21"/><lb ed="R091" n="0671a03"/>花严云。虽住海水劫火中。堪受此法必得闻。其有生 <lb ed="X" n="0427b22"/><lb ed="R091" n="0671a04"/>疑不信者。永不得闻如是義。</p><p xml:id="pX22p0427b2212" cb:place="inline">若总收者。无论闻与不 <lb ed="X" n="0427b23"/><lb ed="R091" n="0671a05"/>闻。信与不信。或顺或违。或赞或毁。皆为所被。毁如骂 <lb ed="X" n="0427b24"/><lb ed="R091" n="0671a06"/>常不轻。违如十仙外道。不信者。大本云。疑城众生。识 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0427c" n="0427c"/> <lb ed="X" n="0427c01"/><lb ed="R091" n="0671a07"/>其本罪。深自悔责。得離彼处。往诣<persName>佛</persName>所。不闻者。大本 <lb ed="X" n="0427c02"/><lb ed="R091" n="0671a08"/>云。无量寿光照三涂时。解脱众苦。即得往生。故知成 <lb ed="X" n="0427c03"/><lb ed="R091" n="0671a09"/>法破法。皆名涅槃。有性无性。齐成<persName>佛</persName>道。圆觉云。一切 <lb ed="X" n="0427c04"/><lb ed="R091" n="0671a10"/>众生。皆证圆觉。涅槃云。有<persName>佛</persName>性者。皆得成<persName>佛</persName>。此之谓 <lb ed="X" n="0427c05"/><lb ed="R091" n="0671a11"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0427c06"/><lb ed="R091" n="0671a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">六能诠体性</cb:mulu><head>△六能诠体性</head> <lb ed="X" n="0427c07"/><lb ed="R091" n="0671a13"/><p xml:id="pX22p0427c0701">六能诠体性者。略开四门。</p><p xml:id="pX22p0427c0711" cb:place="inline">一随相门。又三。初声名句 <lb ed="X" n="0427c08"/><lb ed="R091" n="0671a14"/>文体。此之四法。皆属能诠。体用假实。二相赀故。下云。 <lb ed="X" n="0427c09"/><lb ed="R091" n="0671a15"/>读诵大乘方等经典。二通摄所诠体。若不诠義。文非 <lb ed="X" n="0427c10"/><lb ed="R091" n="0671a16"/>教故。下云。善解義趣。三六尘显法体。光台树网。同演 <lb ed="X" n="0427c11"/><lb ed="R091" n="0671a17"/>妙音故。下云。水流光明。宝树凫雁皆说妙法。</p><p xml:id="pX22p0427c1118" cb:place="inline">二唯识 <lb ed="X" n="0427c12"/><lb ed="R091" n="0671a18"/>门。前三教体。皆自识所变故。下云。但当忆想。令心眼 <lb ed="X" n="0427c13"/><lb ed="R091" n="0671b01"/>见。见此事者。即见诸<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX22p0427c1310" cb:place="inline">三皈性门。识性体空。唯真如 <lb ed="X" n="0427c14"/><lb ed="R091" n="0671b02"/>故。下云。普闻众声。纯说甚深第一義谛。</p><p xml:id="pX22p0427c1416" cb:place="inline">四无碍门。谓 <lb ed="X" n="0427c15"/><lb ed="R091" n="0671b03"/>前理事交彻。心境圆融故。下云。满虚空中水鸟树林 <lb ed="X" n="0427c16"/><lb ed="R091" n="0671b04"/>及与诸<persName>佛</persName>所出音声。皆演妙法。与十二部经合。是则 <lb ed="X" n="0427c17"/><lb ed="R091" n="0671b05"/>此经。四门通取为教体矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0427c18"/><lb ed="R091" n="0671b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">七宗趣通局</cb:mulu><head>△七宗趣通局</head> <lb ed="X" n="0427c19"/><lb ed="R091" n="0671b07"/><p xml:id="pX22p0427c1901">七宗趣通局者。</p><p xml:id="pX22p0427c1907" cb:place="inline">先通辨诸宗。有六。一随相法执宗。阿 <lb ed="X" n="0427c20"/><lb ed="R091" n="0671b08"/>含俱舍诸经论也。二唯识法相宗。深密瑜伽诸经论 <lb ed="X" n="0427c21"/><lb ed="R091" n="0671b09"/>也。三真空无相宗。般若中观诸经论也。四藏心缘起 <lb ed="X" n="0427c22"/><lb ed="R091" n="0671b10"/>宗。勝鬘起信诸经论也。五真性寂灭宗。楞伽<persName>佛</persName>性诸 <lb ed="X" n="0427c23"/><lb ed="R091" n="0671b11"/>经论也。六法界圆融宗。花严十地诸经论也。今此经 <lb ed="X" n="0427c24"/><lb ed="R091" n="0671b12"/>宗。当第四门。经云。是心作<persName>佛</persName>。是心是<persName>佛</persName>故。</p><p xml:id="pX22p0427c2417" cb:place="inline">後唯明此 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0428a" n="0428a"/> <lb ed="X" n="0428a01"/><lb ed="R091" n="0671b13"/>经。又有总别。总以一心观想念<persName>佛</persName>为宗。愿生西方见 <lb ed="X" n="0428a02"/><lb ed="R091" n="0671b14"/><persName>佛</persName>安乐为趣。别者五对。一教義对。教修福作观为宗。 <lb ed="X" n="0428a03"/><lb ed="R091" n="0671b15"/>达三种业十六门義为趣。二事理对。擧观行事相为 <lb ed="X" n="0428a04"/><lb ed="R091" n="0671b16"/>宗。显法界理性为趣。三境智对。所缘依正<persName>佛</persName>生境为 <lb ed="X" n="0428a05"/><lb ed="R091" n="0671b17"/>宗。能观心眼分明智为趣。四行位对。三心六念行为 <lb ed="X" n="0428a06"/><lb ed="R091" n="0671b18"/>宗。四果十地位为趣。五因果对。不退道心。直至等觉 <lb ed="X" n="0428a07"/><lb ed="R091" n="0672a01"/>因为宗。生方见<persName>佛</persName>。圆成妙觉果为趣。此之五对辗转 <lb ed="X" n="0428a08"/><lb ed="R091" n="0672a02"/>相由生起者也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0428a09"/><lb ed="R091" n="0672a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">八翻译传授</cb:mulu><head>△八翻译传授<note place="inline">二</note></head><p xml:id="pX22p0428a0908" cb:place="inline">先总明部类差别。</p> <lb ed="X" n="0428a10"/><lb ed="R091" n="0672a04"/><p xml:id="pX22p0428a1001">八翻译传授者有二。一部类部。谓此观无量寿<persName>佛</persName>经 <lb ed="X" n="0428a11"/><lb ed="R091" n="0672a05"/>也。类又二。一大本。一名无量淸净平等觉经。後汉支 <lb ed="X" n="0428a12"/><lb ed="R091" n="0672a06"/>娄迦谶译。二名无量寿经。曹魏<name role="" type="person">康僧铠</name>译。三名阿弥 <lb ed="X" n="0428a13"/><lb ed="R091" n="0672a07"/>陀经。吴<name role="" type="person">支谦</name>译。四名无量寿莊严经。宋法贤译。二小 <lb ed="X" n="0428a14"/><lb ed="R091" n="0672a08"/>本。一名阿弥陀经。姚秦鸠摩罗什译。二名称赞净土 <lb ed="X" n="0428a15"/><lb ed="R091" n="0672a09"/><persName>佛</persName>摄受经。唐<name role="" type="person">玄奘</name>译。又亦部亦类者。鼓音声王经也。 <lb ed="X" n="0428a16"/><lb ed="R091" n="0672a10"/>非部非类者。宝积第五。无量寿<persName>如来</persName>会。楞严二十四。 <lb ed="X" n="0428a17"/><lb ed="R091" n="0672a11"/>势至念<persName>佛</persName>圆通章。花严行愿品末。以十愿王。导归乐 <lb ed="X" n="0428a18"/><lb ed="R091" n="0672a12"/>土。法花药王品终。读诵斯经。得见阿弥。是也。</p> <lb ed="X" n="0428a19"/><lb ed="R091" n="0672a13"/><p xml:id="pX22p0428a1901">△次别出译人名代。</p> <lb ed="X" n="0428a20"/><lb ed="R091" n="0672a14"/><p xml:id="pX22p0428a2001">二译人者。刘宋。西域三藏法师。<name role="" type="person">畺良耶舍</name>译也。刘宋。 <lb ed="X" n="0428a21"/><lb ed="R091" n="0672a15"/>标代。姓刘。国号宋。南北朝时也。西域。约处。三藏。显德。 <lb ed="X" n="0428a22"/><lb ed="R091" n="0672a16"/>通经律论故。<persName>佛</persName>法诲众。名为法师。<name role="" type="person">畺良耶舍</name>。此云时 <lb ed="X" n="0428a23"/><lb ed="R091" n="0672a17"/>称。出名。译者。翻梵成华也。表行。名義集云。耶舍。西域 <lb ed="X" n="0428a24"/><lb ed="R091" n="0672a18"/>人。性刚直。寡嗜欲。深善三藏。多所谙知。尤工禅思。宋 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0428b" n="0428b"/> <lb ed="X" n="0428b01"/><lb ed="R091" n="0672b01"/>文帝元嘉元年。钟山翻译。僧含笔受。天台疏云。此本 <lb ed="X" n="0428b02"/><lb ed="R091" n="0672b02"/>是宋元嘉时畺良于扬州译也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0428b03"/><lb ed="R091" n="0672b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">九总释经题</cb:mulu><head>△九总释经题</head> <lb ed="X" n="0428b04"/><lb ed="R091" n="0672b04"/><p xml:id="pX22p0428b0401">九总释经题者。</p><p xml:id="pX22p0428b0407" cb:place="inline">题名<persName>佛</persName>说观无量寿<persName>佛</persName>经。</p><p xml:id="pX22p0428b0417" cb:place="inline"><persName>佛</persName>者。觉也。 <lb ed="X" n="0428b05"/><lb ed="R091" n="0672b05"/>觉了真妄性相故。<persName>佛</persName>地云。具二智。断二障。觉二谛。得 <lb ed="X" n="0428b06"/><lb ed="R091" n="0672b06"/>自他二利。如梦觉花开二喩。故名为<persName>佛</persName>。即本师释迦 <lb ed="X" n="0428b07"/><lb ed="R091" n="0672b07"/>牟尼<persName>佛</persName>也。说者悦也。八音远被。畅悦<persName>佛</persName>口及機心故。 <lb ed="X" n="0428b08"/><lb ed="R091" n="0672b08"/>既云<persName>佛</persName>说。拣非菩萨天仙化人说也。观。能观智也。梵 <lb ed="X" n="0428b09"/><lb ed="R091" n="0672b09"/>语阿弥陀。此云无量寿。亦云无量光。所缘境也。无量 <lb ed="X" n="0428b10"/><lb ed="R091" n="0672b10"/>者。<persName>如来</persName>功德。无尽量故。寿光。略擧恒沙性德中一。应 <lb ed="X" n="0428b11"/><lb ed="R091" n="0672b11"/>化随缘现为寿命。有始有终。权智事法界观。报身以 <lb ed="X" n="0428b12"/><lb ed="R091" n="0672b12"/>智慧为寿命。有始无终。实智理法界观。法身真如性 <lb ed="X" n="0428b13"/><lb ed="R091" n="0672b13"/>为寿命。无始无终。中道智理事无碍法界观。法界身 <lb ed="X" n="0428b14"/><lb ed="R091" n="0672b14"/>法界心为寿命。有无俱泯。法界无尽智事事无碍法 <lb ed="X" n="0428b15"/><lb ed="R091" n="0672b15"/>界观。若以两<persName>佛</persName>料拣。一化身寿。有量之有量。如世尊 <lb ed="X" n="0428b16"/><lb ed="R091" n="0672b16"/>八十唱灭。大论云。此间阎浮恶故。释迦寿应短。阿弥 <lb ed="X" n="0428b17"/><lb ed="R091" n="0672b17"/>陀<persName>佛</persName>。亦有不严净国。如释迦<persName>佛</persName>身土。此则缘促同促 <lb ed="X" n="0428b18"/><lb ed="R091" n="0672b18"/>也。二应身寿。有量之无量。如阿弥无量无边阿僧祇 <lb ed="X" n="0428b19"/><lb ed="R091" n="0673a01"/>劫。大本云。声闻缘觉。智力共算。计其寿命长远之数。 <lb ed="X" n="0428b20"/><lb ed="R091" n="0673a02"/>不能穷尽知其限极。法藏愿云。设我寿有限量。下至 <lb ed="X" n="0428b21"/><lb ed="R091" n="0673a03"/>百千亿那由他劫者。不取正觉。涅槃云。西方去此三 <lb ed="X" n="0428b22"/><lb ed="R091" n="0673a04"/>十二恒河沙。有无勝国。其中莊严。如<name role="" type="person">安乐世界</name>。我于 <lb ed="X" n="0428b23"/><lb ed="R091" n="0673a05"/>彼土。出现于世。大论云。<name role="" type="person">释迦文<persName>佛</persName></name>。更有淸净国土。如 <lb ed="X" n="0428b24"/><lb ed="R091" n="0673a06"/>阿<name role="" type="person">弥陀<persName>佛</persName>国</name>。馀处众生好故。<persName>佛</persName>寿应长。楞严三昧经 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0428c" n="0428c"/> <lb ed="X" n="0428c01"/><lb ed="R091" n="0673a07"/>云。坚首菩萨问。<persName>佛</persName>寿幾何。<persName>佛</persName>令往东方。过三万二千 <lb ed="X" n="0428c02"/><lb ed="R091" n="0673a08"/><persName>佛</persName>土。于莊严国。问照明莊严自在王<persName>佛</persName>。彼<persName>佛</persName>答云。如 <lb ed="X" n="0428c03"/><lb ed="R091" n="0673a09"/>释迦寿。我亦如是。汝欲知者。我寿七百阿僧祇劫。坚 <lb ed="X" n="0428c04"/><lb ed="R091" n="0673a10"/>首迴此白<persName>佛</persName>。阿难云。彼<persName>佛</persName>乃是释迦异名。虽有齐限。 <lb ed="X" n="0428c05"/><lb ed="R091" n="0673a11"/>人天莫数。此则缘长同长也。三报身寿。无量之有量。 <lb ed="X" n="0428c06"/><lb ed="R091" n="0673a12"/>金光明经。四<persName>佛</persName>为<name role="" type="person">信相菩萨</name>说云。海滴山斤。地尘空 <lb ed="X" n="0428c07"/><lb ed="R091" n="0673a13"/>界。可知其数。无有能知<persName>如来</persName>寿者。法花云。我成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0428c0701" n="0428c0701"/><anchor xml:id="beg0428c0701" n="0428c0701"/>已<anchor xml:id="end0428c0701"/> <lb ed="X" n="0428c08"/><lb ed="R091" n="0673a14"/>来。甚大久远。无量无边百千万亿那由他阿僧祇劫。 <lb ed="X" n="0428c09"/><lb ed="R091" n="0673a15"/>四法身寿。无量之无量。涅槃经云。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。其寿无 <lb ed="X" n="0428c10"/><lb ed="R091" n="0673a16"/>量。五法界身寿。有量无量。俱泯不立。花严云。法界非 <lb ed="X" n="0428c11"/><lb ed="R091" n="0673a17"/>有量。亦复非无量。牟尼<anchor xml:id="nkr_note_add_0428c1101" n="0428c1101"/><anchor xml:id="beg0428c1101" n="0428c1101"/>已<anchor xml:id="end0428c1101"/>超越。有量及无量。光明有 <lb ed="X" n="0428c12"/><lb ed="R091" n="0673a18"/>二。一者智光。二者身光。大本明阿弥陀。具足五智。一 <lb ed="X" n="0428c13"/><lb ed="R091" n="0673b01"/><persName>佛</persName>菩提智。二大乘廣智。三不可称智。四不思议智。五 <lb ed="X" n="0428c14"/><lb ed="R091" n="0673b02"/>无等无伦最上勝智。由此故有五种慧光。缘照五教 <lb ed="X" n="0428c15"/><lb ed="R091" n="0673b03"/>众生法界也。身光又二。一常光。无放不放。如圆光百 <lb ed="X" n="0428c16"/><lb ed="R091" n="0673b04"/>亿三千界等。二放光。即眉间顶上口齿脐足之类。行 <lb ed="X" n="0428c17"/><lb ed="R091" n="0673b05"/>者当以真实智观智光。方便智观身光。<persName>佛</persName>亦三。一本 <lb ed="X" n="0428c18"/><lb ed="R091" n="0673b06"/>觉<persName>佛</persName>。涅槃云。一切众生即是<persName>佛</persName>。如贫女舍宝。力士额 <lb ed="X" n="0428c19"/><lb ed="R091" n="0673b07"/>珠。此则全觉全迷。起信云。依此平等法身。说名本觉。 <lb ed="X" n="0428c20"/><lb ed="R091" n="0673b08"/>下云。是心是<persName>佛</persName>。二始觉<persName>佛</persName>。依本觉内熏之力。发心观 <lb ed="X" n="0428c21"/><lb ed="R091" n="0673b09"/>行修证。此则觉而未尽者也。故起信云。不觉心源故。 <lb ed="X" n="0428c22"/><lb ed="R091" n="0673b10"/>非究竟觉。下云。是心作<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName><persName>正遍知</persName>海。从心想生。 <lb ed="X" n="0428c23"/><lb ed="R091" n="0673b11"/>于中又三。一名字觉<persName>佛</persName>。大悲经云。一称<persName>佛</persName>名。以是善 <lb ed="X" n="0428c24"/><lb ed="R091" n="0673b12"/>根。入涅槃界。法花云。一称南无<persName>佛</persName>。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0428c2401" n="0428c2401"/><anchor xml:id="beg0428c2401" n="0428c2401"/>已<anchor xml:id="end0428c2401"/>成<persName>佛</persName>道。如须 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0429a" n="0429a"/> <lb ed="X" n="0429a01"/><lb ed="R091" n="0673b13"/>达闻名。身毛皆竖。下云。但闻<persName>佛</persName>名。除无量劫生死之 <lb ed="X" n="0429a02"/><lb ed="R091" n="0673b14"/>罪。称<persName>佛</persName>名故。除八十亿劫生死之罪。起信云。凡夫人 <lb ed="X" n="0429a03"/><lb ed="R091" n="0673b15"/>觉知前念起恶故。能灭後念。令其不起。称为名字觉 <lb ed="X" n="0429a04"/><lb ed="R091" n="0673b16"/>也。二相似觉<persName>佛</persName>。楞严云。若众生心。忆<persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>。现前当 <lb ed="X" n="0429a05"/><lb ed="R091" n="0673b17"/>来。必定见<persName>佛</persName>。去<persName>佛</persName>不远。二忆念深。如是乃至从生至 <lb ed="X" n="0429a06"/><lb ed="R091" n="0673b18"/>生。同于形影。不相乖异。下云。汝等心想<persName>佛</persName>时。是心即 <lb ed="X" n="0429a07"/><lb ed="R091" n="0674a01"/>是三十二相。八十随形。起信云。二乘观智。初发意菩 <lb ed="X" n="0429a08"/><lb ed="R091" n="0674a02"/>萨等。觉于念异。以捨粗分别。执著相故。名相似觉也。 <lb ed="X" n="0429a09"/><lb ed="R091" n="0674a03"/>三随分觉<persName>佛</persName>。楞严云。心<persName>佛</persName>二同。善得中道。于大菩提。 <lb ed="X" n="0429a10"/><lb ed="R091" n="0674a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0429a1001" n="0429a1001"/><anchor xml:id="beg0429a1001" n="0429a1001"/>已<anchor xml:id="end0429a1001"/>得通达。觉通诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>境界。如是菩萨顺行而至。 <lb ed="X" n="0429a11"/><lb ed="R091" n="0674a05"/>觉际入交。下云。见无量寿<persName>佛</persName>者。即见十方无量诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0429a12"/><lb ed="R091" n="0674a06"/>现前授记。起信云。法身菩萨。觉于念住。以離分别粗 <lb ed="X" n="0429a13"/><lb ed="R091" n="0674a07"/>念相故。名随分觉也。三究竟觉<persName>佛</persName>。历超十二位。方尽 <lb ed="X" n="0429a14"/><lb ed="R091" n="0674a08"/>妙觉道。如十五夜月。圆满具足。此则无所不觉者也。 <lb ed="X" n="0429a15"/><lb ed="R091" n="0674a09"/>起信云。菩萨地尽。满足方便。一念相应。觉心生起。以 <lb ed="X" n="0429a16"/><lb ed="R091" n="0674a10"/>觉心源故名究竟觉。下云。<persName>佛</persName>法界身。入一切众生心 <lb ed="X" n="0429a17"/><lb ed="R091" n="0674a11"/>想中。今于三中。究竟<persName>佛</persName>也。经中详十六观。独擧第九 <lb ed="X" n="0429a18"/><lb ed="R091" n="0674a12"/>者。擧主该伴。擧正摄依。擧果彻因故。经者。梵语修多 <lb ed="X" n="0429a19"/><lb ed="R091" n="0674a13"/>罗。此云契经。契有二義。一上契诸<persName>佛</persName>之理。二下契众 <lb ed="X" n="0429a20"/><lb ed="R091" n="0674a14"/>生之機。经复多義。<persName>佛</persName>地开二。一贯穿。贯穿所说法也。 <lb ed="X" n="0429a21"/><lb ed="R091" n="0674a15"/>二摄持。摄持所化生也。此方四義。一常。三世不易也。 <lb ed="X" n="0429a22"/><lb ed="R091" n="0674a16"/>二法。十方同轨也。三径。古今共由也。四典。远近尊守 <lb ed="X" n="0429a23"/><lb ed="R091" n="0674a17"/>也。</p><p xml:id="pX22p0429a2302" cb:place="inline">若作对释。共有六義。一能所对。经字。能诠也。<persName>佛</persName>等。 <lb ed="X" n="0429a24"/><lb ed="R091" n="0674a18"/>所诠也。亦名为教義对。又名通别对。经则总通诸部。 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0429b" n="0429b"/> <lb ed="X" n="0429b01"/><lb ed="R091" n="0674b01"/><persName>佛</persName>说等别局此本。二自他对。就所诠義中。<persName>佛</persName>说。自国 <lb ed="X" n="0429b02"/><lb ed="R091" n="0674b02"/>本师也。观<persName>佛</persName>。他土教主也。亦名彼此对。东西对。三心 <lb ed="X" n="0429b03"/><lb ed="R091" n="0674b03"/>境对。亦名因果对。就观彼西土<persName>佛</persName>中。观字。因也。能缘 <lb ed="X" n="0429b04"/><lb ed="R091" n="0674b04"/>心智也。寿<persName>佛</persName>。果也。所缘理境也。四名德对。亦名同异 <lb ed="X" n="0429b05"/><lb ed="R091" n="0674b05"/>对。就果境中。无量寿。果德也。独自别有之号。异乎馀 <lb ed="X" n="0429b06"/><lb ed="R091" n="0674b06"/><persName>佛</persName>者。<persName>佛</persName>字。果名也。十号非唯自有。同共馀<persName>佛</persName>者。五一 <lb ed="X" n="0429b07"/><lb ed="R091" n="0674b07"/>多对。亦名拣显对。就异德中。无量。多也。显也。显功德 <lb ed="X" n="0429b08"/><lb ed="R091" n="0674b08"/>多无量也。寿字。一也。拣也。单明寿命无量。拣非光明。 <lb ed="X" n="0429b09"/><lb ed="R091" n="0674b09"/>音声。身相。智慧。方便。教门无量也。六智辨对。亦名传 <lb ed="X" n="0429b10"/><lb ed="R091" n="0674b10"/>习对。就说此东土<persName>佛</persName>中。<persName>佛</persName>是能传授人。二智畅本怀 <lb ed="X" n="0429b11"/><lb ed="R091" n="0674b11"/>故。说是所受习法。四辨说无碍故。</p><p xml:id="pX22p0429b1114" cb:place="inline">又以四法配之。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0429b12"/><lb ed="R091" n="0674b12"/>说。教也。观。行也。无量寿。理也。<persName>佛</persName>。果也。</p><p xml:id="pX22p0429b1215" cb:place="inline">则知此一题内。 <lb ed="X" n="0429b13"/><lb ed="R091" n="0674b13"/>人法双标。因果齐列。下云。为说经首题名。除却千劫 <lb ed="X" n="0429b14"/><lb ed="R091" n="0674b14"/>重恶。若不義尽理圆。岂得通为一部之总称哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0429b15"/><lb ed="R091" n="0674b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">十别解文義</cb:mulu><head>△十别解文義<note place="inline">二</note></head><p xml:id="pX22p0429b1508" cb:place="inline">先略叙大意。</p> <lb ed="X" n="0429b16"/><lb ed="R091" n="0674b16"/><p xml:id="pX22p0429b1601">十别解文義者。先略叙大意。後详解经文。叙意中。初 <lb ed="X" n="0429b17"/><lb ed="R091" n="0674b17"/>明科判。次释疏式。</p><p xml:id="pX22p0429b1708" cb:place="inline">科判者。一卷三分。弥天高判。第一 <lb ed="X" n="0429b18"/><lb ed="R091" n="0674b18"/>序分。先序此经通别之由致也。第二正宗分。由致既 <lb ed="X" n="0429b19"/><lb ed="R091" n="0675a01"/>彰。当根受法。故次演一经所宗之正義也。第三流通 <lb ed="X" n="0429b20"/><lb ed="R091" n="0675a02"/>分。正宗既陈。务于利济。使现在当来。弘传不绝也。又 <lb ed="X" n="0429b21"/><lb ed="R091" n="0675a03"/>正宗中。开为四分。远遵淸凉。近禀雲栖。则信解行证。 <lb ed="X" n="0429b22"/><lb ed="R091" n="0675a04"/>是此经之宗归。为念<persName>佛</persName>三昧之终始也。</p><p xml:id="pX22p0429b2216" cb:place="inline">疏式者。准贤 <lb ed="X" n="0429b23"/><lb ed="R091" n="0675a05"/>家疏经。式有四门。初约教。五教也。二观心。三观也。三 <lb ed="X" n="0429b24"/><lb ed="R091" n="0675a06"/>出果。果证也。四称理。谛理也。始从如是我闻。终至礼 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0429c" n="0429c"/> <lb ed="X" n="0429c01"/><lb ed="R091" n="0675a07"/><persName>佛</persName>而退。悉作四例。而今偶一及者。令人得意。不俟繁 <lb ed="X" n="0429c02"/><lb ed="R091" n="0675a08"/>文。智者自能一一比知。直指之名。为此设耳。</p><p xml:id="pX22p0429c0218" cb:place="inline">上叙意 <lb ed="X" n="0429c03"/><lb ed="R091" n="0675a09"/>竟。次当详解也。</p> <lb ed="X" n="0429c04"/><lb ed="R091" n="0675a10"/><p xml:id="pX22p0429c0401">△後详解经文<note place="inline">三</note>。初序分<note place="inline">二</note>。先证信序。</p> <lb ed="X" n="0429c05"/><lb ed="R091" n="0675a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0429c0501">如是我闻<note place="inline">至</note><name role="" type="person">文殊师利</name>法王子而为上首。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0429c06"/><lb ed="R091" n="0675a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0429c0601">如是。指法辞。如所说者。皆是真实故。</p><p xml:id="pX22p0429c0615" cb:place="inline">我闻。明授本。 <lb ed="X" n="0429c07"/><lb ed="R091" n="0675a13"/>我昔阿难。亲从<persName>佛</persName>闻故。</p><p xml:id="pX22p0429c0710" cb:place="inline">一时。犹言当时。说听时多。 <lb ed="X" n="0429c08"/><lb ed="R091" n="0675a14"/>擧一该别也。</p><p xml:id="pX22p0429c0806" cb:place="inline">梵语<persName>佛陀</persName>。秦言觉知。自觉觉他。先知 <lb ed="X" n="0429c09"/><lb ed="R091" n="0675a15"/>知後義。即本土化主释迦<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX22p0429c0913" cb:place="inline">在。住也。</p><p xml:id="pX22p0429c0916" cb:place="inline">梵语罗阅 <lb ed="X" n="0429c10"/><lb ed="R091" n="0675a16"/>祇伽罗。此云<name role="" type="person">王舍城</name>。驳足王与千王。共立舍城。都 <lb ed="X" n="0429c11"/><lb ed="R091" n="0675a17"/>五山中。为大国故。亦云<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云不害。无刑杀 <lb ed="X" n="0429c12"/><lb ed="R091" n="0675a18"/>法故。</p><p xml:id="pX22p0429c1203" cb:place="inline">耆阇崛。翻名鹫头。从形称也。亦云灵鹫。<persName>佛</persName>昔 <lb ed="X" n="0429c13"/><lb ed="R091" n="0675b01"/>为鹫鸟。于此山中。孝养父母故。山中者。山有五峰。 <lb ed="X" n="0429c14"/><lb ed="R091" n="0675b02"/>东名象头。南名马头。西名羊头。北名狮子头。中名 <lb ed="X" n="0429c15"/><lb ed="R091" n="0675b03"/>鹫头。山有五精舍。一者。天主穴山精舍。二七葉穴 <lb ed="X" n="0429c16"/><lb ed="R091" n="0675b04"/>山精舍。三蛇神穴山精舍。四少独力山精舍。五耆 <lb ed="X" n="0429c17"/><lb ed="R091" n="0675b05"/>阇崛山精舍。故云阇崛山中。</p><p xml:id="pX22p0429c1712" cb:place="inline">此擧法主时处以证 <lb ed="X" n="0429c18"/><lb ed="R091" n="0675b06"/>信也。</p><p xml:id="pX22p0429c1803" cb:place="inline">与者。共義。</p><p xml:id="pX22p0429c1807" cb:place="inline">大者。拣小。道知用三。大多勝故。比 <lb ed="X" n="0429c19"/><lb ed="R091" n="0675b07"/>丘者。论释有三。一乞士。乞食赀身。乞法赀心也。二 <lb ed="X" n="0429c20"/><lb ed="R091" n="0675b08"/>怖魔。出家離欲。众魔怖畏也。三破恶。见思恶业。悉 <lb ed="X" n="0429c21"/><lb ed="R091" n="0675b09"/>皆破灭也。</p><p xml:id="pX22p0429c2105" cb:place="inline">四人<anchor xml:id="nkr_note_add_0429c2101" n="0429c2101"/><anchor xml:id="beg0429c2101" n="0429c2101"/>已<anchor xml:id="end0429c2101"/>上。名和合众。事理无违。如水乳 <lb ed="X" n="0429c22"/><lb ed="R091" n="0675b10"/>耳。</p><p xml:id="pX22p0429c2202" cb:place="inline">千二百五十人者。<persName>佛</persName>初成道。度陈如五人。次度 <lb ed="X" n="0429c23"/><lb ed="R091" n="0675b11"/>三迦葉兄弟。一优楼于火龙窟教徒五百。二伽耶 <lb ed="X" n="0429c24"/><lb ed="R091" n="0675b12"/>于<name role="" type="person">象头山</name>教徒三百。三那提于希连河教徒二百。 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0430a" n="0430a"/> <lb ed="X" n="0430a01"/><lb ed="R091" n="0675b13"/>次度舍利目连。各兼徒一百。次度耶舍长者子等 <lb ed="X" n="0430a02"/><lb ed="R091" n="0675b14"/>五十人。经擧大数。故减五人。</p><p xml:id="pX22p0430a0212" cb:place="inline">同时一处曰俱。</p><p xml:id="pX22p0430a0218" cb:place="inline">菩萨。 <lb ed="X" n="0430a03"/><lb ed="R091" n="0675b15"/>具云菩提萨埵。此云觉有情。廣觉一切有情故。</p><p xml:id="pX22p0430a0319" cb:place="inline">三 <lb ed="X" n="0430a04"/><lb ed="R091" n="0675b16"/>万二千。数也。</p><p xml:id="pX22p0430a0406" cb:place="inline"><name role="" type="person">文殊师利</name>。此云妙德。亦云妙首。又云 <lb ed="X" n="0430a05"/><lb ed="R091" n="0675b17"/><name role="" type="person">妙吉祥</name>。入法正位。名法王子。智德独尊。故为上首。</p> <lb ed="X" n="0430a06"/><lb ed="R091" n="0675b18"/><p xml:id="pX22p0430a0601">此列大小听众以证信也。</p><p xml:id="pX22p0430a0611" cb:place="inline">此六成就。诸经通有。亦 <lb ed="X" n="0430a07"/><lb ed="R091" n="0676a01"/>名通序。</p><p xml:id="pX22p0430a0704" cb:place="inline">△次发起序<note place="inline">四</note>。初阇王幽父。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0430a08"/><lb ed="R091" n="0676a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0430a0801">尔时王舍大城有一太子<note place="inline">至</note>制诸群臣一不得往。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0430a09"/><lb ed="R091" n="0676a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0430a0901">尔时。显<persName>佛</persName>正在王城说法。拣非遊化诸国时也。</p><p xml:id="pX22p0430a0919" cb:place="inline">阿 <lb ed="X" n="0430a10"/><lb ed="R091" n="0676a04"/>阇世者。此云未生怨。胎时<anchor xml:id="nkr_note_add_0430a1001" n="0430a1001"/><anchor xml:id="beg0430a1001" n="0430a1001"/>已<anchor xml:id="end0430a1001"/>于父王。起怨害故。或 <lb ed="X" n="0430a11"/><lb ed="R091" n="0676a05"/>婆罗留支。此云折指。生时王令扑之不死。折一指 <lb ed="X" n="0430a12"/><lb ed="R091" n="0676a06"/>故。</p><p xml:id="pX22p0430a1202" cb:place="inline">调达。具云提婆达多。此云天热。生时人天热恼 <lb ed="X" n="0430a13"/><lb ed="R091" n="0676a07"/>故。亦云天授。从天乞授故。自造三逆。一推山压<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0430a14"/><lb ed="R091" n="0676a08"/>石伤足指。二莲花色尼诃之。拳打眼出。三别构五 <lb ed="X" n="0430a15"/><lb ed="R091" n="0676a09"/>法。以诱五百新学。谓断肉。断盐。不受五味。不受割 <lb ed="X" n="0430a16"/><lb ed="R091" n="0676a10"/>截衣。不居聚落边寺。破和合众。教他二逆。一教王 <lb ed="X" n="0430a17"/><lb ed="R091" n="0676a11"/>杀父。二教王害母。故称为恶友。</p><p xml:id="pX22p0430a1713" cb:place="inline">随顺教者。调达教 <lb ed="X" n="0430a18"/><lb ed="R091" n="0676a12"/>言。我杀牟尼以作新<persName>佛</persName>。汝杀频娑以作新王。阇王 <lb ed="X" n="0430a19"/><lb ed="R091" n="0676a13"/>见其五通。取天花食。遂信其说。行杀逆也。</p><p xml:id="pX22p0430a1917" cb:place="inline">频婆娑 <lb ed="X" n="0430a20"/><lb ed="R091" n="0676a14"/>罗。此翻颜貌端正。或云色像殊妙。亦曰模实。影坚。</p> <lb ed="X" n="0430a21"/><lb ed="R091" n="0676a15"/><p xml:id="pX22p0430a2101">阿阇未生有怨。幽因也。随顺恶教。幽缘也。重室制 <lb ed="X" n="0430a22"/><lb ed="R091" n="0676a16"/>往。幽法也。收执闭置。幽业也。</p><p xml:id="pX22p0430a2212" cb:place="inline">经初以幽父为发起 <lb ed="X" n="0430a23"/><lb ed="R091" n="0676a17"/>者。有二意。一者。频婆昔于毘富罗山。遊行猎鹿。周 <lb ed="X" n="0430a24"/><lb ed="R091" n="0676a18"/>遍无得。唯见一仙。生嗔恶心。怒其逐去。敕左右杀 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0430b" n="0430b"/> <lb ed="X" n="0430b01"/><lb ed="R091" n="0676b01"/>之。其仙临终。誓言为子。还以心口而害于汝。若不 <lb ed="X" n="0430b02"/><lb ed="R091" n="0676b02"/>报怨。不能禁人无辜加害故。楞严谓怨害轮迴。食 <lb ed="X" n="0430b03"/><lb ed="R091" n="0676b03"/>父母想。如土枭破獍等类。正此義也。二者。子若不 <lb ed="X" n="0430b04"/><lb ed="R091" n="0676b04"/>逆。必贪富贵。终不能令闻法得果。厌此娑婆苦故。 <lb ed="X" n="0430b05"/><lb ed="R091" n="0676b05"/>如此杀无明父。利也大矣。</p><p xml:id="pX22p0430b0511" cb:place="inline">△次夫人往济。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0430b06"/><lb ed="R091" n="0676b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0430b0601">国太夫人名韦提希<note place="inline">至</note>得闻法故颜色和悦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0430b07"/><lb ed="R091" n="0676b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0430b0701">先往济饭食也。</p><p xml:id="pX22p0430b0707" cb:place="inline">频娑称妻曰夫人。阇王称母曰太 <lb ed="X" n="0430b08"/><lb ed="R091" n="0676b08"/>夫人。</p><p xml:id="pX22p0430b0803" cb:place="inline">韦提希。此云思惟。闻<persName>佛</persName>正受。善思惟故。</p><p xml:id="pX22p0430b0818" cb:place="inline">敬者。 <lb ed="X" n="0430b09"/><lb ed="R091" n="0676b09"/>频娑常于<persName>佛</persName>所。种诸善根故。</p><p xml:id="pX22p0430b0912" cb:place="inline">澡下。外以净妙浆<g ref="#CB00595">麨</g> <lb ed="X" n="0430b10"/><lb ed="R091" n="0676b10"/>密供。表敬意也。</p><p xml:id="pX22p0430b1007" cb:place="inline">尔下。次请求法食也。初请应。漱口。 <lb ed="X" n="0430b11"/><lb ed="R091" n="0676b11"/>求法须净三业故。遥礼。<persName>佛</persName>有天眼通故。</p><p xml:id="pX22p0430b1116" cb:place="inline">目犍连。此 <lb ed="X" n="0430b12"/><lb ed="R091" n="0676b12"/>云<anchor xml:id="nkr_note_add_0430b1201" n="0430b1201"/><anchor xml:id="beg0430b1201" n="0430b1201"/>采<anchor xml:id="end0430b1201"/>菽氏。名拘律陀。无节树也。祷此树神生故。</p><p xml:id="pX22p0430b1219" cb:place="inline">以 <lb ed="X" n="0430b13"/><lb ed="R091" n="0676b13"/>友辅仁。名为亲友。拣上恶友也。</p><p xml:id="pX22p0430b1313" cb:place="inline">慈则与法乐。悲则 <lb ed="X" n="0430b14"/><lb ed="R091" n="0676b14"/><g ref="#CB15072">拔</g>怨苦。</p><p xml:id="pX22p0430b1404" cb:place="inline">经云。受此轮迴。由随杀盗婬故。欲得菩提。 <lb ed="X" n="0430b15"/><lb ed="R091" n="0676b15"/>要除三惑。故求授戒。</p><p xml:id="pX22p0430b1509" cb:place="inline">时下。二赴感。如鹰疾至。神足 <lb ed="X" n="0430b16"/><lb ed="R091" n="0676b16"/>通也。</p><p xml:id="pX22p0430b1603" cb:place="inline">八戒。谓不杀。不盗。不婬。不妄语。不饮酒。不著 <lb ed="X" n="0430b17"/><lb ed="R091" n="0676b17"/>花香。不观伎乐。不坐高床。戒也。及不过中食。斋也。 <lb ed="X" n="0430b18"/><lb ed="R091" n="0676b18"/>名为八关戒斋。</p><p xml:id="pX22p0430b1807" cb:place="inline">富楼那。翻满慈。或满愿。</p><p xml:id="pX22p0430b1816" cb:place="inline">诸弟子中。 <lb ed="X" n="0430b19"/><lb ed="R091" n="0677a01"/>说法第一。故称尊者。</p><p xml:id="pX22p0430b1909" cb:place="inline">知有妙辩。令人法喜。故遣为 <lb ed="X" n="0430b20"/><lb ed="R091" n="0677a02"/>说。法者。善恶因果。真妄断证法也。</p><p xml:id="pX22p0430b2014" cb:place="inline">如下後。快得充 <lb ed="X" n="0430b21"/><lb ed="R091" n="0677a03"/>餐也。饭食外赀色身。法食内赀慧命。故和悦。</p><p xml:id="pX22p0430b2118" cb:place="inline">次以 <lb ed="X" n="0430b22"/><lb ed="R091" n="0677a04"/>往济为发起者。孝敬夫主。是净土因。王命不济。净 <lb ed="X" n="0430b23"/><lb ed="R091" n="0677a05"/>业何从。如提胃献<persName>佛</persName><g ref="#CB00595">麨</g>蜜。<persName>佛</persName>与密成果记。又维摩 <lb ed="X" n="0430b24"/><lb ed="R091" n="0677a06"/>言。法喜为妻者。净心以澡浴。甘露法之食。解脱味 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0430c" n="0430c"/> <lb ed="X" n="0430c01"/><lb ed="R091" n="0677a07"/>为浆。既悦可其意。乃发以道心。莫非韦提希乎。</p><p xml:id="pX22p0430c0119" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0430c02"/><lb ed="R091" n="0677a08"/>三阇王幽母。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0430c03"/><lb ed="R091" n="0677a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0430c0301">时阿阇世问守门者<note place="inline">至</note>闭置深宫不令复出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0430c04"/><lb ed="R091" n="0677a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0430c0401">初探父事实也。先阇王探问。</p><p xml:id="pX22p0430c0412" cb:place="inline">次门人实答。不可禁 <lb ed="X" n="0430c05"/><lb ed="R091" n="0677a11"/>者。太后位尊。非如臣可禁约。罗汉神通。非重门能 <lb ed="X" n="0430c06"/><lb ed="R091" n="0677a12"/>制止也。沙门。华言勤息。勤修众善。息灭诸恶故。</p><p xml:id="pX22p0430c0619" cb:place="inline">时 <lb ed="X" n="0430c07"/><lb ed="R091" n="0677a13"/>阿下。二怒母欲害也。向彼异谋谓之贼。窃与饮食 <lb ed="X" n="0430c08"/><lb ed="R091" n="0677a14"/>名贼伴。违偝我心称为恶。剑欲害母不害父者。嗔 <lb ed="X" n="0430c09"/><lb ed="R091" n="0677a15"/>其通信。母亡父不存故。不杀守门人者。先未敕禁 <lb ed="X" n="0430c10"/><lb ed="R091" n="0677a16"/>妇女沙门故。</p><p xml:id="pX22p0430c1006" cb:place="inline">时有下。三听臣捨剑也。初谏劝。月光。 <lb ed="X" n="0430c11"/><lb ed="R091" n="0677a17"/>智谋如月故。耆婆。此云能活。昔精医道能活他命 <lb ed="X" n="0430c12"/><lb ed="R091" n="0677a18"/>故。是阇王庶兄。柰女所生子也。初诣得叉尸罗国。 <lb ed="X" n="0430c13"/><lb ed="R091" n="0677b01"/>师于阿提梨。学医经七年。其师与一笼。及掘草之 <lb ed="X" n="0430c14"/><lb ed="R091" n="0677b02"/>具。令遍觅药草。後于货柴人所。一大束中。见有一 <lb ed="X" n="0430c15"/><lb ed="R091" n="0677b03"/>木。光明彻照。名为药王。对诸病人。照出身心一切 <lb ed="X" n="0430c16"/><lb ed="R091" n="0677b04"/>症候。悉令除愈。毘陀论。此云智论。即四韦陀典也。 <lb ed="X" n="0430c17"/><lb ed="R091" n="0677b05"/>杀君父名恶王。不忠孝名无道。刹利。秦言田主。王 <lb ed="X" n="0430c18"/><lb ed="R091" n="0677b06"/>种也。旃陀罗。此云屠者。或云杀者。魁脍也。不忍闻 <lb ed="X" n="0430c19"/><lb ed="R091" n="0677b07"/>者。但令臣见。莫使人闻。秽名一传。辅相何颜。晋有 <lb ed="X" n="0430c20"/><lb ed="R091" n="0677b08"/>司言。有子杀母者。阮籍曰。嘻。杀父乃可。至杀母乎。 <lb ed="X" n="0430c21"/><lb ed="R091" n="0677b09"/>文帝曰。杀父。天下之极恶。而以为可乎。籍曰。禽兽 <lb ed="X" n="0430c22"/><lb ed="R091" n="0677b10"/>知母而不知父。杀父。禽兽之类也。杀母。禽兽之不 <lb ed="X" n="0430c23"/><lb ed="R091" n="0677b11"/>若。故此贬曰。不忍闻世传名是旃陀也。不住有二。 <lb ed="X" n="0430c24"/><lb ed="R091" n="0677b12"/>一罪及女人。二刑加生母。按剑却退者。国有诤臣。 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0431a" n="0431a"/> <lb ed="X" n="0431a01"/><lb ed="R091" n="0677b13"/>不得不用忠言以逆耳。示威德以止怒也。</p><p xml:id="pX22p0431a0117" cb:place="inline">时下。二 <lb ed="X" n="0431a02"/><lb ed="R091" n="0677b14"/>畏从。听其言也厉。则惊怖。观其威也猛。则惶惧。贤 <lb ed="X" n="0431a03"/><lb ed="R091" n="0677b15"/>臣去而国亡。名不为。</p><p xml:id="pX22p0431a0309" cb:place="inline">耆下。三重诫。愼。诫也。直谏以 <lb ed="X" n="0431a04"/><lb ed="R091" n="0677b16"/>诫警也。</p><p xml:id="pX22p0431a0404" cb:place="inline">王下。四止害。忏是梵语。具云忏摩。此翻请 <lb ed="X" n="0431a05"/><lb ed="R091" n="0677b17"/>忍。或云请恕。容恕我罪。愿忍勿嗔责也。悔是华言。 <lb ed="X" n="0431a06"/><lb ed="R091" n="0677b18"/>百法中恶作也。厌先过失故。合之。身则忏谢。意则 <lb ed="X" n="0431a07"/><lb ed="R091" n="0678a01"/>悔责。向白法名忏。捨黑法名悔。忏是求来。悔是改 <lb ed="X" n="0431a08"/><lb ed="R091" n="0678a02"/>往。忏则惭天而兴善。悔则愧人而罚恶。求救者。国 <lb ed="X" n="0431a09"/><lb ed="R091" n="0678a03"/>唯以善人为宝。岂可不哀留而受怨敌害也。</p><p xml:id="pX22p0431a0918" cb:place="inline">敕下。 <lb ed="X" n="0431a10"/><lb ed="R091" n="0678a04"/>後敕官幽闭也。</p><p xml:id="pX22p0431a1007" cb:place="inline">三以此为发起者。亦二意。一者。普 <lb ed="X" n="0431a11"/><lb ed="R091" n="0678a05"/>超经云。阿阇世从文殊忏悔。得柔顺忍。命终入宾 <lb ed="X" n="0431a12"/><lb ed="R091" n="0678a06"/>咤罗地狱。即入即出。生上方<persName>佛</persName>土。得无生忍。弥勒 <lb ed="X" n="0431a13"/><lb ed="R091" n="0678a07"/>出时。复来此界。名不动菩萨。後当作<persName>佛</persName>。号净界如 <lb ed="X" n="0431a14"/><lb ed="R091" n="0678a08"/>来。其迹既尔。本岂可量。权现害生母者。如我逆罪。 <lb ed="X" n="0431a15"/><lb ed="R091" n="0678a09"/>尙通忏悔。况馀人轻重垢乎。若不容忏。<persName>佛</persName>道无从。 <lb ed="X" n="0431a16"/><lb ed="R091" n="0678a10"/>二者。若不行逆。母于子女。起诸贪爱。何能求见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0431a17"/><lb ed="R091" n="0678a11"/>僧。欣彼净土乐乎。楞伽云。贪爱名为母。断即证实 <lb ed="X" n="0431a18"/><lb ed="R091" n="0678a12"/>法。维摩言。行于非道。通达<persName>佛</persName>道。阇王之谓欤。设非 <lb ed="X" n="0431a19"/><lb ed="R091" n="0678a13"/>权现。坠堕三涂永无出期。岂能得忍而成正觉哉。</p> <lb ed="X" n="0431a20"/><lb ed="R091" n="0678a14"/><p xml:id="pX22p0431a2001">△四夫人求救。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0431a21"/><lb ed="R091" n="0678a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0431a2101">时韦提希被幽闭<anchor xml:id="nkr_note_add_0431a2101" n="0431a2101"/><anchor xml:id="beg0431a2101" n="0431a2101"/>已<anchor xml:id="end0431a2101"/><note place="inline">至</note>普雨天花持用供养。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0431a22"/><lb ed="R091" n="0678a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0431a2201">先因禁求<persName>佛</persName>也。初语诚求。心意悲苦曰愁忧。形容 <lb ed="X" n="0431a23"/><lb ed="R091" n="0678a17"/>枯槁曰憔悴。安心名慰。探身名问。应摄受者而摄 <lb ed="X" n="0431a24"/><lb ed="R091" n="0678a18"/>受之。故恒遣教诫。阿难。此云庆喜。又云无染。<persName>佛</persName>成 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0431b" n="0431b"/> <lb ed="X" n="0431b01"/><lb ed="R091" n="0678b01"/>道日生。<name role="" type="person">白饭王</name>子。<persName>如来</persName>堂弟也。多闻第一。故称尊 <lb ed="X" n="0431b02"/><lb ed="R091" n="0678b02"/>者。<persName>佛</persName>乃人天师。不为一人。故威重无见。内居深宫。 <lb ed="X" n="0431b03"/><lb ed="R091" n="0678b03"/>外避嫌疑。故求见二师。目连是<persName>佛</persName>上首。阿难是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0431b04"/><lb ed="R091" n="0678b04"/>侍者。请之则无患焉。<persName>佛</persName>昔偏遣阿难来见。频娑王 <lb ed="X" n="0431b05"/><lb ed="R091" n="0678b05"/>敬信三宝。韦提夫人亦无故。而今非昔比也。</p><p xml:id="pX22p0431b0518" cb:place="inline">作下。 <lb ed="X" n="0431b06"/><lb ed="R091" n="0678b06"/>二意哀求。不能離生死怨。故悲泪。不能得<persName>佛</persName>法乐。 <lb ed="X" n="0431b07"/><lb ed="R091" n="0678b07"/>故向礼。未擧下。次随请来赴也。初遣徒来。感应道 <lb ed="X" n="0431b08"/><lb ed="R091" n="0678b08"/>交。难思议故。云未擧顷。<persName>佛</persName>之三智。无不知故。云知 <lb ed="X" n="0431b09"/><lb ed="R091" n="0678b09"/>心念。道不虚行。遇缘应故。云敕空来。</p><p xml:id="pX22p0431b0915" cb:place="inline"><persName>佛</persName>下。二<persName>佛</persName>亲 <lb ed="X" n="0431b10"/><lb ed="R091" n="0678b10"/>降。山宫出没者。十<persName>佛</persName>中随乐<persName>佛</persName>。十身中意生身也。 <lb ed="X" n="0431b11"/><lb ed="R091" n="0678b11"/>问。王与夫人。皆请弟子。何故王则遣徒。夫人自去 <lb ed="X" n="0431b12"/><lb ed="R091" n="0678b12"/>耶。答。有三意。一频娑愿受戒闻法。可遣人传授。韦 <lb ed="X" n="0431b13"/><lb ed="R091" n="0678b13"/>提愿求生净土。非<persName>佛</persName>难开示。二于王若自往者。阿 <lb ed="X" n="0431b14"/><lb ed="R091" n="0678b14"/>阇谓朋父谋政。怨嫌必重。致灭法僧。罪不可解。于 <lb ed="X" n="0431b15"/><lb ed="R091" n="0678b15"/>夫人自往者。阿阇谓母无谋理。嫌恨尙轻。纵幽二 <lb ed="X" n="0431b16"/><lb ed="R091" n="0678b16"/>亲。罪犹可忏。三王乃丈夫。可遣弟子教诫。则无馀 <lb ed="X" n="0431b17"/><lb ed="R091" n="0678b17"/>嫌憎。夫人是女。必需师弟同来。自度诸疑谤。时韦 <lb ed="X" n="0431b18"/><lb ed="R091" n="0678b18"/>下。後礼见主伴也。初句能礼。擧下所见。有五。一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0431b19"/><lb ed="R091" n="0679a01"/>身。释迦。翻能仁。姓也。从慈悲利物。故不住涅槃。牟 <lb ed="X" n="0431b20"/><lb ed="R091" n="0679a02"/>尼。翻寂默。字也。取智慧冥理。故不住生死。悲智幷 <lb ed="X" n="0431b21"/><lb ed="R091" n="0679a03"/>运。立此嘉称。紫金色者。淸净德性熏成。非是欲爱 <lb ed="X" n="0431b22"/><lb ed="R091" n="0679a04"/>生故。二莲座。表念<persName>佛</persName>三昧。绝百非。具百法故。三二 <lb ed="X" n="0431b23"/><lb ed="R091" n="0679a05"/>圣。先度目连。故侍左。後度阿难。故侍右。四诸天。释。 <lb ed="X" n="0431b24"/><lb ed="R091" n="0679a06"/>具云释提桓因。此云能天主。能作<name role="" type="person">三十三天</name>主故。 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0431c" n="0431c"/> <lb ed="X" n="0431c01"/><lb ed="R091" n="0679a07"/>梵是西音。此云離欲。或云净行。高净。大梵天王也。 <lb ed="X" n="0431c02"/><lb ed="R091" n="0679a08"/>护世。四大天王也。护持世界故。诸天。尽于三界天 <lb ed="X" n="0431c03"/><lb ed="R091" n="0679a09"/>也。五华供。天花有二。一曼荼罗。此云适意。白花也。 <lb ed="X" n="0431c04"/><lb ed="R091" n="0679a10"/>二曼殊沙。此云柔软。赤花也。或雨或供。皆表因趣 <lb ed="X" n="0431c05"/><lb ed="R091" n="0679a11"/>果義。</p><p xml:id="pX22p0431c0503" cb:place="inline">四以求救为发起者。令知负债含怨。虽夫父 <lb ed="X" n="0431c06"/><lb ed="R091" n="0679a12"/>最亲。萦华<anchor xml:id="nkr_note_add_0431c0601" n="0431c0601"/><anchor xml:id="beg0431c0601" n="0431c0601"/>已<anchor xml:id="end0431c0601"/>极。一旦对至。无可代受。毘奈耶偈云。 <lb ed="X" n="0431c07"/><lb ed="R091" n="0679a13"/>假使百千劫。所作业不亡。因缘会遇时。果报还自 <lb ed="X" n="0431c08"/><lb ed="R091" n="0679a14"/>受。唯除诸<persName>佛</persName>菩萨罗汉。堪令出離。楞伽云。若有实 <lb ed="X" n="0431c09"/><lb ed="R091" n="0679a15"/>造五逆罪者。唯除觉了自心。遇善知识。方证解脱。 <lb ed="X" n="0431c10"/><lb ed="R091" n="0679a16"/>楞严云。杀彼命者。除奢摩他。及<persName>佛</persName>出世。不可停<g ref="#CB05903">寝</g>。 <lb ed="X" n="0431c11"/><lb ed="R091" n="0679a17"/>是以念<persName>佛</persName>求生。为解怨释结之要诀。超生脱死之 <lb ed="X" n="0431c12"/><lb ed="R091" n="0679a18"/>良方也。</p><p xml:id="pX22p0431c1204" cb:place="inline">统上四种发起事缘。独此经有。馀所无者。 <lb ed="X" n="0431c13"/><lb ed="R091" n="0679b01"/>亦名别序。</p> <lb ed="X" n="0431c14"/><lb ed="R091" n="0679b02"/><p xml:id="pX22p0431c1401">△二正宗分<note place="inline">四</note>。初廣现十方<persName>佛</persName>土。令生信乐分。二 <lb ed="X" n="0431c15"/><lb ed="R091" n="0679b03"/>先夫人三问。详三世事以请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0431c16"/><lb ed="R091" n="0679b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0431c1601">时韦提希见<persName>佛</persName><persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>教我观于淸净业处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0431c17"/><lb ed="R091" n="0679b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0431c1701">先追察过去业因也。初归诚三业。自绝。去意地贪 <lb ed="X" n="0431c18"/><lb ed="R091" n="0679b06"/>欲以求<persName>佛</persName>心。擧身。捨身中婬杀以投<persName>佛</persName>身。嚎泣。断 <lb ed="X" n="0431c19"/><lb ed="R091" n="0679b07"/>口内妄语以依<persName>佛</persName>口。若不尽命归罪。苦何由脱。</p><p xml:id="pX22p0431c1919" cb:place="inline">白 <lb ed="X" n="0431c20"/><lb ed="R091" n="0679b08"/>下。二求示二因。何罪。过去因。恶子。现在果。问自身 <lb ed="X" n="0431c21"/><lb ed="R091" n="0679b09"/>眷属因也。缘如前释。</p><p xml:id="pX22p0431c2109" cb:place="inline">世下。问<persName>如来</persName>眷属因。缘者。昔 <lb ed="X" n="0431c22"/><lb ed="R091" n="0679b10"/>于定光<persName>佛</persName>时。耶若达欲嫁女。有年老梵志须摩提。 <lb ed="X" n="0431c23"/><lb ed="R091" n="0679b11"/>求为女婿。聪明而貌醜。时释迦为摩纳童子。颜貌 <lb ed="X" n="0431c24"/><lb ed="R091" n="0679b12"/>姝好。就珍宝仙人。学习既成。从远方来。遇见摩提 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0432a" n="0432a"/> <lb ed="X" n="0432a01"/><lb ed="R091" n="0679b13"/>论议。摩提言屈。耶若欢喜。以女妻之。摩提忿极。誓 <lb ed="X" n="0432a02"/><lb ed="R091" n="0679b14"/>愿当来生生恼害。摩提。调达是。女者。瞿夷是。如出 <lb ed="X" n="0432a03"/><lb ed="R091" n="0679b15"/>生经。共为眷属者。调达。是<persName>佛</persName>从兄。阿难亲兄也。释 <lb ed="X" n="0432a04"/><lb ed="R091" n="0679b16"/>氏谱及经律异相云。<name role="" type="person">净饭王</name>生二子。长名悉达。次 <lb ed="X" n="0432a05"/><lb ed="R091" n="0679b17"/>名难陀。<name role="" type="person">白饭王</name>二子。长调达。次阿难。<name role="" type="person">斛饭王</name>二子。 <lb ed="X" n="0432a06"/><lb ed="R091" n="0679b18"/>长<name role="" type="person">摩诃男</name>拘利。次阿那律。<name role="" type="person">甘露饭王</name>二子。长娑婆。 <lb ed="X" n="0432a07"/><lb ed="R091" n="0680a01"/>次<g ref="#CB02494">跋</g>提。一女名甘露味。又涅槃报恩法句经云。调 <lb ed="X" n="0432a08"/><lb ed="R091" n="0680a02"/>达教阇王。放五百醉象。踏杀<persName>如来</persName>。<persName>佛</persName>入慈定。舒手 <lb ed="X" n="0432a09"/><lb ed="R091" n="0680a03"/>五指。出五狮子。象见怖畏。後调达复以毒药著指 <lb ed="X" n="0432a10"/><lb ed="R091" n="0680a04"/>爪中。意因礼拜。中伤<persName>佛</persName>足。往而未到。地自裂开。生 <lb ed="X" n="0432a11"/><lb ed="R091" n="0680a05"/>入地狱。故此问言。<persName>佛</persName>有何缘。与达多共眷属也。应 <lb ed="X" n="0432a12"/><lb ed="R091" n="0680a06"/>知阇王达多。皆是逆行。一令恶人不起逆罪。二现 <lb ed="X" n="0432a13"/><lb ed="R091" n="0680a07"/>逆行为摄恶类。故大雲称不思议。法花与天王记。 <lb ed="X" n="0432a14"/><lb ed="R091" n="0680a08"/>若果实造。轮转恶道不休。岂得世世同<persName>佛</persName>为伴哉。</p> <lb ed="X" n="0432a15"/><lb ed="R091" n="0680a09"/><p xml:id="pX22p0432a1501">唯愿下。次逆求未来生处也。初正求请。<name role="" type="person">阎浮提</name>。此 <lb ed="X" n="0432a16"/><lb ed="R091" n="0680a10"/>云勝金。树名。浊谓五浊。劫见烦恼众生命也。恶谓 <lb ed="X" n="0432a17"/><lb ed="R091" n="0680a11"/>十恶。身三。杀盗婬。口四。妄言绮语两舌恶口。意三。 <lb ed="X" n="0432a18"/><lb ed="R091" n="0680a12"/>贪嗔痴也。</p><p xml:id="pX22p0432a1805" cb:place="inline">此浊下。二出所以。有四。一地狱。梵语捺 <lb ed="X" n="0432a19"/><lb ed="R091" n="0680a13"/>洛迦。此云苦具。或翻恶处。恶者生处。遍满苦器故。 <lb ed="X" n="0432a20"/><lb ed="R091" n="0680a14"/>二饿鬼。梵语阇黎哆。此云祖父。或翻饿鬼。长受饥 <lb ed="X" n="0432a21"/><lb ed="R091" n="0680a15"/>饿故。三畜牲。梵语底栗车。此云畜牲。为人蓄养故。 <lb ed="X" n="0432a22"/><lb ed="R091" n="0680a16"/>亦云旁行。身行不正故。四不善。五逆十重等。三涂 <lb ed="X" n="0432a23"/><lb ed="R091" n="0680a17"/>因也。</p><p xml:id="pX22p0432a2303" cb:place="inline">愿我下。三结欣厌。邪教離。耳淸净。恶友離。眼 <lb ed="X" n="0432a24"/><lb ed="R091" n="0680a18"/>淸净。</p><p xml:id="pX22p0432a2403" cb:place="inline">今向下。後启请现在教观也。两肘两膝头顶 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0432b" n="0432b"/> <lb ed="X" n="0432b01"/><lb ed="R091" n="0680b01"/>为五体。要知过去因。今生受者是。恐偿未尽。故求 <lb ed="X" n="0432b02"/><lb ed="R091" n="0680b02"/>忏。要知後世果。今生作者是。观法不谙。故愿教。灭 <lb ed="X" n="0432b03"/><lb ed="R091" n="0680b03"/>除众生暗。称为<persName>佛</persName>日也。淸业。拣恶声。则无忧。净处。 <lb ed="X" n="0432b04"/><lb ed="R091" n="0680b04"/>拣恶人。则无恼。</p><p xml:id="pX22p0432b0407" cb:place="inline">△次<persName>如来</persName>一光。现十方土为答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0432b05"/><lb ed="R091" n="0680b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432b0501">尔时<persName>世尊</persName>放眉间光<note place="inline">至</note>严显可观令韦提希见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0432b06"/><lb ed="R091" n="0680b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432b0601">初总示能现也。眉。表中道。光。表智。观<persName>佛</persName>海三昧经 <lb ed="X" n="0432b07"/><lb ed="R091" n="0680b07"/>云。眉间毫相。长一丈五尺。如琉璃筒。从中发光。金 <lb ed="X" n="0432b08"/><lb ed="R091" n="0680b08"/>色者。表金刚观察。遍照世界者。表智缘法界。此则 <lb ed="X" n="0432b09"/><lb ed="R091" n="0680b09"/>一入一切也。<persName>佛</persName>顶。无见顶相。表第一義谛。金台。表 <lb ed="X" n="0432b10"/><lb ed="R091" n="0680b10"/>实相体。须弥。唐言妙高。山王也。东黄金。南琉璃。西 <lb ed="X" n="0432b11"/><lb ed="R091" n="0680b11"/>白银。北玻璃。随方现色。<persName>佛</persName>土皆现者。表从体起用。 <lb ed="X" n="0432b12"/><lb ed="R091" n="0680b12"/>此则一切入一也。</p><p xml:id="pX22p0432b1208" cb:place="inline">或下。二别擧所现也。七宝合成 <lb ed="X" n="0432b13"/><lb ed="R091" n="0680b13"/>者。如南方宝生<persName>佛</persName>土等。因示七菩提行。拣不善聚 <lb ed="X" n="0432b14"/><lb ed="R091" n="0680b14"/>也。纯莲花者。如西方莲花世界等。因开一乘<persName>佛</persName>教。 <lb ed="X" n="0432b15"/><lb ed="R091" n="0680b15"/>拣恶业声也。自在。<name role="" type="person">他化天</name>。如北方自在称王世界 <lb ed="X" n="0432b16"/><lb ed="R091" n="0680b16"/>等。因入大涅槃果。拣三涂也。玻璃镜者。如东方琉 <lb ed="X" n="0432b17"/><lb ed="R091" n="0680b17"/>璃<persName>佛</persName>土等。因悟<persName>如来</persName>藏心大圆镜智。拣恶人也。十 <lb ed="X" n="0432b18"/><lb ed="R091" n="0680b18"/>方者。上则别列四方。此则别尽馀方也。</p><p xml:id="pX22p0432b1816" cb:place="inline">有如下。三 <lb ed="X" n="0432b19"/><lb ed="R091" n="0681a01"/>结成教观也。装饰曰严。焕丽曰显。可观。答观。令见。 <lb ed="X" n="0432b20"/><lb ed="R091" n="0681a02"/>答教。音声。名有相教。光现。名无相教。今乃後一也。</p> <lb ed="X" n="0432b21"/><lb ed="R091" n="0681a03"/><p xml:id="pX22p0432b2101">又问三答一者。现土自生欣乐。欣乐自信教观。观 <lb ed="X" n="0432b22"/><lb ed="R091" n="0681a04"/>教自厌夙业。故擧中以该前後耳。</p><p xml:id="pX22p0432b2214" cb:place="inline">△二略示三种 <lb ed="X" n="0432b23"/><lb ed="R091" n="0681a05"/>净业。令发知解分。二先韦提的求往生乐土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0432b24"/><lb ed="R091" n="0681a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432b2401">时韦提希白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>教我思惟教我正受。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0432c" n="0432c"/> <lb ed="X" n="0432c01"/><lb ed="R091" n="0681a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432c0101">是下。总拣去也。淸净。断德成就。光明。智德莊严。诸 <lb ed="X" n="0432c02"/><lb ed="R091" n="0681a08"/>土共有者。我下。别择取也。极乐者。梵语须摩提。此 <lb ed="X" n="0432c03"/><lb ed="R091" n="0681a09"/>云安乐。安养。淸泰。妙意。依报土名。阿弥陀。此云无 <lb ed="X" n="0432c04"/><lb ed="R091" n="0681a10"/>量寿。亦云无量光。正报<persName>佛</persName>号。散心度量名思惟。约 <lb ed="X" n="0432c05"/><lb ed="R091" n="0681a11"/>慧言。一心繫念名正受。约定言。</p><p xml:id="pX22p0432c0513" cb:place="inline">△次<persName>如来</persName>直指西 <lb ed="X" n="0432c06"/><lb ed="R091" n="0681a12"/>方净业<note place="inline">二</note>。先且令频娑成果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0432c07"/><lb ed="R091" n="0681a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432c0701">尔时<persName>世尊</persName>即便微笑<note place="inline">至</note>自然增进成阿那含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0432c08"/><lb ed="R091" n="0681a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432c0801">初微笑。意有二。一答夫人乐因。故欢笑。二成大王 <lb ed="X" n="0432c09"/><lb ed="R091" n="0681a15"/>乐果。故欢笑。初见不笑者。夫人欲自绝。<persName>佛</persName>又何笑 <lb ed="X" n="0432c10"/><lb ed="R091" n="0681a16"/>言。</p><p xml:id="pX22p0432c1002" cb:place="inline">有下。二光照。不待答而先光照王者。令相见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0432c11"/><lb ed="R091" n="0681a17"/>僧。断疑释结。一令相悟世法。尽如幻梦<note place="inline">二</note>。令相信 <lb ed="X" n="0432c12"/><lb ed="R091" n="0681a18"/>善恶因果不忒<note place="inline">三</note>。令相知各得修证利益<note place="inline">四</note>故也。 <lb ed="X" n="0432c13"/><lb ed="R091" n="0681b01"/>五色。表破五阴苦而成五分法身乐。超五浊而得 <lb ed="X" n="0432c14"/><lb ed="R091" n="0681b02"/>五淸。从口。表法王子。皆从<persName>佛</persName>口法化生故。光照王 <lb ed="X" n="0432c15"/><lb ed="R091" n="0681b03"/>顶。表一切智果。出人天上。最为尊勝。</p><p xml:id="pX22p0432c1515" cb:place="inline">尔下。三成果。 <lb ed="X" n="0432c16"/><lb ed="R091" n="0681b04"/>心眼无障者。即凡心而见<persName>佛</persName>心。依肉眼而见<persName>佛</persName>眼 <lb ed="X" n="0432c17"/><lb ed="R091" n="0681b05"/>也。阿那含。此云不还。不来欲界受生死故。三果也。 <lb ed="X" n="0432c18"/><lb ed="R091" n="0681b06"/>增进成者。<persName>佛</persName>知见光。增道损生。故令转凡为圣。从 <lb ed="X" n="0432c19"/><lb ed="R091" n="0681b07"/>初至三也。此犹约近成言。终归大乘<persName>佛</persName>果。如蒙光 <lb ed="X" n="0432c20"/><lb ed="R091" n="0681b08"/>天子。高超十地。足可征矣。</p><p xml:id="pX22p0432c2011" cb:place="inline">△次正示韦提净业<note place="inline">二</note>。 <lb ed="X" n="0432c21"/><lb ed="R091" n="0681b09"/>先擧无量<persName>佛</persName>土果以教正受。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0432c22"/><lb ed="R091" n="0681b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0432c2201">尔时<persName>世尊</persName>告韦提希<note place="inline">至</note>谛观彼国净业成者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0432c23"/><lb ed="R091" n="0681b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0432c2301">初教知<persName>佛</persName>果。乐国去十万亿土外而云不远者。一 <lb ed="X" n="0432c24"/><lb ed="R091" n="0681b12"/>约機缘心行。心则迷<persName>佛</persName>在心外。则远。悟<persName>佛</persName>土唯心。 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0433a" n="0433a"/> <lb ed="X" n="0433a01"/><lb ed="R091" n="0681b13"/>则近。行则善力微无缘。则远。善根熟有缘。则近。二 <lb ed="X" n="0433a02"/><lb ed="R091" n="0681b14"/>约<persName>佛</persName>力加被。初则<persName>佛</persName>顶台中。现出<persName>佛</persName>土。令可观见。 <lb ed="X" n="0433a03"/><lb ed="R091" n="0681b15"/>次则<persName>佛</persName>出声光。彻彼<persName>佛</persName>土。欲见即见。皆名为近。除 <lb ed="X" n="0433a04"/><lb ed="R091" n="0681b16"/>此尽远也。</p><p xml:id="pX22p0433a0405" cb:place="inline">忆<persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>。现前当来。必定见<persName>佛</persName>。故教其 <lb ed="X" n="0433a05"/><lb ed="R091" n="0681b17"/>解知。下云。是心是<persName>佛</persName>。真谛智知法身<persName>佛</persName>也。是心作 <lb ed="X" n="0433a06"/><lb ed="R091" n="0681b18"/><persName>佛</persName>。俗谛智知报化<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX22p0433a0610" cb:place="inline">汝当下。二教观国土。彼国 <lb ed="X" n="0433a07"/><lb ed="R091" n="0682a01"/>净业成者。<name role="" type="person">极乐国</name>中。无量莊严。皆是无漏性德熏 <lb ed="X" n="0433a08"/><lb ed="R091" n="0682a02"/>成。淸净福业修成者也。</p><p xml:id="pX22p0433a0810" cb:place="inline">事一心名繫念。念报化土。 <lb ed="X" n="0433a09"/><lb ed="R091" n="0682a03"/>理一心名谛观。观法性土。不可以少善根福德因 <lb ed="X" n="0433a10"/><lb ed="R091" n="0682a04"/>缘。得生彼国。故教其念观也。此二详下前十三观。</p> <lb ed="X" n="0433a11"/><lb ed="R091" n="0682a05"/><p xml:id="pX22p0433a1101">△次明三种净业因以教思惟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a12"/><lb ed="R091" n="0682a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433a1201">我今为汝廣说众譬<note place="inline">至</note>三世诸<persName>佛</persName>净业正因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433a13"/><lb ed="R091" n="0682a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433a1301">先擧益也。众譬。指下後十四五六观。现在益。亦令 <lb ed="X" n="0433a14"/><lb ed="R091" n="0682a08"/>下。当来益。</p><p xml:id="pX22p0433a1405" cb:place="inline">欲生下。次明修中。初标列。恶业谓之祸。 <lb ed="X" n="0433a15"/><lb ed="R091" n="0682a09"/>善业谓之福。</p><p xml:id="pX22p0433a1506" cb:place="inline">一下。二释義。一共凡夫业。孝奉。尊亲 <lb ed="X" n="0433a16"/><lb ed="R091" n="0682a10"/>也。慈善。爱物也。供职不怠名孝养。服劳无违。名奉 <lb ed="X" n="0433a17"/><lb ed="R091" n="0682a11"/>事。不杀。略擧止善。十善。详列行善。释之。不杀盗婬。 <lb ed="X" n="0433a18"/><lb ed="R091" n="0682a12"/>妄言绮语两舌恶口。不贪嗔痴。十止善也。放生。布 <lb ed="X" n="0433a19"/><lb ed="R091" n="0682a13"/>施。梵行。诚实。质直。和诤。柔软。不净。慈悲。因缘。十行 <lb ed="X" n="0433a20"/><lb ed="R091" n="0682a14"/>善也。</p><p xml:id="pX22p0433a2003" cb:place="inline">二共小乘业。三皈。<persName>佛</persName>法僧也。众戒。比丘等戒。 <lb ed="X" n="0433a21"/><lb ed="R091" n="0682a15"/>威仪。初中後际。行住坐卧内。各具二百五十戒律。 <lb ed="X" n="0433a22"/><lb ed="R091" n="0682a16"/>共三千焉。</p><p xml:id="pX22p0433a2205" cb:place="inline">三共大乘业。菩提心。成<persName>等正觉</persName>心也。信 <lb ed="X" n="0433a23"/><lb ed="R091" n="0682a17"/>诵。自觉心行。劝进。觉他心行也。</p><p xml:id="pX22p0433a2313" cb:place="inline">此则兼利他。名世 <lb ed="X" n="0433a24"/><lb ed="R091" n="0682a18"/>出世间上上福。为上辈。次则唯自利。名出世福。为 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0433b" n="0433b"/> <lb ed="X" n="0433b01"/><lb ed="R091" n="0682b01"/>中辈。初则人天。名世间福。为下辈。</p><p xml:id="pX22p0433b0114" cb:place="inline">如此下。三结成。 <lb ed="X" n="0433b02"/><lb ed="R091" n="0682b02"/>以此三福德。向彼<persName>佛</persName>土修。皆共成<persName>佛</persName>道。故同名净 <lb ed="X" n="0433b03"/><lb ed="R091" n="0682b03"/>业。</p><p xml:id="pX22p0433b0302" cb:place="inline"><persName>佛</persName>告下。後歎显。诸<persName>佛</persName>从心想生。是业从性起修。 <lb ed="X" n="0433b04"/><lb ed="R091" n="0682b04"/>故是<persName>佛</persName>业正因。心<persName>佛</persName>众生。三无差别。修不明心。便 <lb ed="X" n="0433b05"/><lb ed="R091" n="0682b05"/>同有作。故问知不。</p><p xml:id="pX22p0433b0508" cb:place="inline">△三别明十六观法。令成因行 <lb ed="X" n="0433b06"/><lb ed="R091" n="0682b06"/>分<note place="inline">四</note>。初<persName>如来</persName>诫劝<note place="inline">三</note>。先总诫谛听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b07"/><lb ed="R091" n="0682b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433b0701"><persName>佛</persName>告阿难及韦提希<note place="inline">至</note>善哉韦提希快问此事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b08"/><lb ed="R091" n="0682b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433b0801"><persName>佛</persName>下。诫今听。真实曰谛。无邪曰善。听。闻慧。有心耳 <lb ed="X" n="0433b09"/><lb ed="R091" n="0682b09"/>异。须重诫。思慧可知。念。修慧。</p><p xml:id="pX22p0433b0912" cb:place="inline"><persName>如来</persName>下。明当说。贼者。 <lb ed="X" n="0433b10"/><lb ed="R091" n="0682b10"/>劫法财。戕慧命故。</p><p xml:id="pX22p0433b1008" cb:place="inline">善哉下。赞前问。利益现未。宜称 <lb ed="X" n="0433b11"/><lb ed="R091" n="0682b11"/>善快。</p><p xml:id="pX22p0433b1103" cb:place="inline">△次别劝阿难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b12"/><lb ed="R091" n="0682b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433b1201">阿难汝当受持廣为多众<note place="inline">至</note>应时即得无生法忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433b13"/><lb ed="R091" n="0682b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433b1301">初劝持说。领纳法義曰受。捧执文句曰持。自利也。 <lb ed="X" n="0433b14"/><lb ed="R091" n="0682b14"/>宣说。利他也。</p><p xml:id="pX22p0433b1406" cb:place="inline"><persName>如来</persName>下。二出所以中。先示观法。观兼 <lb ed="X" n="0433b15"/><lb ed="R091" n="0682b15"/>事理。土通性相。然上净业。是求生乐土因。此乐土。 <lb ed="X" n="0433b16"/><lb ed="R091" n="0682b16"/>是净业所感果。法也。执譬修持。镜譬观心。像譬土 <lb ed="X" n="0433b17"/><lb ed="R091" n="0682b17"/>境。喩也。</p><p xml:id="pX22p0433b1704" cb:place="inline">见彼下。後明忍益。得。证也。忍。智也。无生法。 <lb ed="X" n="0433b18"/><lb ed="R091" n="0682b18"/>理也。慧心安此无生法性理故。名得无生法忍。华 <lb ed="X" n="0433b19"/><lb ed="R091" n="0683a01"/>严云。无生忍者。不见有少法生。不见有少法灭。大 <lb ed="X" n="0433b20"/><lb ed="R091" n="0683a02"/>弥陀经云。有三法忍。一音响忍。二柔顺忍。三无生 <lb ed="X" n="0433b21"/><lb ed="R091" n="0683a03"/>忍。钝根者。成就二忍。利根者。得无生忍。三十四。四 <lb ed="X" n="0433b22"/><lb ed="R091" n="0683a04"/>十八愿云。闻我名字。不得菩萨无生法忍。第一第 <lb ed="X" n="0433b23"/><lb ed="R091" n="0683a05"/>二至第三者。不取正觉。信力入印度经云。无生忍 <lb ed="X" n="0433b24"/><lb ed="R091" n="0683a06"/>法。则能淸净初欢喜地。仁王云。无生忍菩萨。所谓 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0433c" n="0433c"/> <lb ed="X" n="0433c01"/><lb ed="R091" n="0683a07"/>远不动观慧。远即七远行地。不动即第八地。观慧 <lb ed="X" n="0433c02"/><lb ed="R091" n="0683a08"/>即九善慧地也。应时者。圆顿入也。见土。是境妙。心 <lb ed="X" n="0433c03"/><lb ed="R091" n="0683a09"/>欢。是因纯。即得。是果熟。楞严云。身心快然。<persName>如来</persName>净 <lb ed="X" n="0433c04"/><lb ed="R091" n="0683a10"/>妙。皆现其中。是人即获无生法忍。此之谓也。</p><p xml:id="pX22p0433c0418" cb:place="inline">△後 <lb ed="X" n="0433c05"/><lb ed="R091" n="0683a11"/>重示韦提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c06"/><lb ed="R091" n="0683a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433c0601"><persName>佛</persName>告韦提希汝是凡夫<note place="inline">至</note>有异方便令汝得见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c07"/><lb ed="R091" n="0683a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433c0701">凡夫肉眼不见障外。想心不得正受。菩萨天眼洞 <lb ed="X" n="0433c08"/><lb ed="R091" n="0683a14"/>彻他土。观心入正定聚。此拣凡圣心眼不同也。诸 <lb ed="X" n="0433c09"/><lb ed="R091" n="0683a15"/><persName>佛</persName><persName>如来</persName>。指弥陀及馀<persName>佛</persName>三身。上约依报果。此约正 <lb ed="X" n="0433c10"/><lb ed="R091" n="0683a16"/>报果也。方便有二。谓十六观门及<persName>佛</persName>加持力。观则 <lb ed="X" n="0433c11"/><lb ed="R091" n="0683a17"/>兼见法身。如解脱长者。随意即见。持则见报化身。 <lb ed="X" n="0433c12"/><lb ed="R091" n="0683a18"/>如<name role="" type="person">城东老姆</name>。背手皆见。异者。勝捷奇妙也。起信云。 <lb ed="X" n="0433c13"/><lb ed="R091" n="0683b01"/><persName>如来</persName>有勝方便。谓以念<persName>佛</persName>因缘。常见于<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX22p0433c1317" cb:place="inline">△二韦 <lb ed="X" n="0433c14"/><lb ed="R091" n="0683b02"/>提启请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c15"/><lb ed="R091" n="0683b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0433c1501">时韦提希白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName><note place="inline">至</note>阿弥陀<persName>佛</persName><name role="" type="person">极乐世界</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0433c16"/><lb ed="R091" n="0683b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0433c1601">先为现在自他请。<persName>佛</persName>力。楞伽明二。一入三昧。二现 <lb ed="X" n="0433c17"/><lb ed="R091" n="0683b05"/>身手。为二持故。即见诸<persName>佛</persName>。般舟见<persName>佛</persName>论三力。一<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0433c18"/><lb ed="R091" n="0683b06"/>威摄取力。二念<persName>佛</persName>三昧力。三本性功德力。初仗<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0433c19"/><lb ed="R091" n="0683b07"/>次二约自。今乏自力。故请方便门也。</p><p xml:id="pX22p0433c1915" cb:place="inline">若下。次为灭 <lb ed="X" n="0433c20"/><lb ed="R091" n="0683b08"/>後众生请。无仁義礼智信。名浊恶。杀盗婬妄饮酒。 <lb ed="X" n="0433c21"/><lb ed="R091" n="0683b09"/>破五戒善。名不善。因也。五阴炽盛。生老病死。爱别 <lb ed="X" n="0433c22"/><lb ed="R091" n="0683b10"/>離。怨憎会。求不得。名五苦。果也。众生因果如浊水。 <lb ed="X" n="0433c23"/><lb ed="R091" n="0683b11"/><persName>如来</persName>依正如月影。感应因缘。两不相逗。故须请。心 <lb ed="X" n="0433c24"/><lb ed="R091" n="0683b12"/>水若净。<persName>佛</persName>月自现矣。</p><p xml:id="pX22p0433c2409" cb:place="inline">△三<persName>如来</persName>详示<note place="inline">二</note>。先总以标 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0434a" n="0434a"/> <lb ed="X" n="0434a01"/><lb ed="R091" n="0683b13"/>征。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a02"/><lb ed="R091" n="0683b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434a0201"><persName>佛</persName>告韦提希汝及众生<note place="inline">至</note>想于西方云何作想。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a03"/><lb ed="R091" n="0683b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434a0301">汝下。标。汝生。人也。应下。法也。观住于理名专心。想 <lb ed="X" n="0434a04"/><lb ed="R091" n="0683b16"/>注于事名繫念。一处。文殊般若经谓一行三昧。知 <lb ed="X" n="0434a05"/><lb ed="R091" n="0683b17"/>法界一相也。约能缘言。</p><p xml:id="pX22p0434a0510" cb:place="inline">西方。境也。前六观。依报功 <lb ed="X" n="0434a06"/><lb ed="R091" n="0683b18"/>德。中七观。正报相好。後三观。三辈业行。约所想言。</p> <lb ed="X" n="0434a07"/><lb ed="R091" n="0684a01"/><p xml:id="pX22p0434a0701">云何句。征。</p><p xml:id="pX22p0434a0705" cb:place="inline">△次别为解释<note place="inline">十六</note>。初目想观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a08"/><lb ed="R091" n="0684a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434a0801">凡作想者一切众生<note place="inline">至</note>是为日想名曰初观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a09"/><lb ed="R091" n="0684a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434a0901">初标境。生盲。拣非機。小本弥陀经。持名念<persName>佛</persName>一门 <lb ed="X" n="0434a10"/><lb ed="R091" n="0684a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0434a1001" n="0434a1001"/><anchor xml:id="beg0434a1001" n="0434a1001"/>已<anchor xml:id="end0434a1001"/>摄。有目。显当機。昔有目而今盲者。亦为所被。见 <lb ed="X" n="0434a11"/><lb ed="R091" n="0684a05"/>日没者。既见日从西没。定知乐土。居西方矣。立日 <lb ed="X" n="0434a12"/><lb ed="R091" n="0684a06"/>为境。成事法界。</p><p xml:id="pX22p0434a1207" cb:place="inline">当起下。次明观。想念西向。定能缘 <lb ed="X" n="0434a13"/><lb ed="R091" n="0684a07"/>心。日欲没相。定所缘境。未没欲没。似有如无。日相 <lb ed="X" n="0434a14"/><lb ed="R091" n="0684a08"/>从西没时。日性亦从西没。真空绝相观也。</p><p xml:id="pX22p0434a1417" cb:place="inline">心缘理。 <lb ed="X" n="0434a15"/><lb ed="R091" n="0684a09"/>想缘事。坚住不移。深勝初起。日欲没。事即理。状如 <lb ed="X" n="0434a16"/><lb ed="R091" n="0684a10"/>鼓。理即事。理事无碍观也。</p><p xml:id="pX22p0434a1611" cb:place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0434a1601" n="0434a1601"/><anchor xml:id="beg0434a1601" n="0434a1601"/>已<anchor xml:id="end0434a1601"/>皆明了。超前中住。开 <lb ed="X" n="0434a17"/><lb ed="R091" n="0684a11"/>目明日无心外之日。日日遍心。闭目了心无日外 <lb ed="X" n="0434a18"/><lb ed="R091" n="0684a12"/>之心。心心含日。开闭普融。日心无碍。周遍含容观 <lb ed="X" n="0434a19"/><lb ed="R091" n="0684a13"/>也。日作法界观既尔。馀十五门例知之。</p><p xml:id="pX22p0434a1916" cb:place="inline">是为下。後 <lb ed="X" n="0434a20"/><lb ed="R091" n="0684a14"/>结成。</p><p xml:id="pX22p0434a2003" cb:place="inline">△二水想观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a21"/><lb ed="R091" n="0684a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434a2101">次作水想见水澄淸<note place="inline">至</note>是为水想名第二观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434a22"/><lb ed="R091" n="0684a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434a2201">初句。标事境。见下。明观门二。先正作水观。明了无 <lb ed="X" n="0434a23"/><lb ed="R091" n="0684a17"/>分能缘也。水。所缘。澄则不浑。淸则不浊。真空观也。 <lb ed="X" n="0434a24"/><lb ed="R091" n="0684a18"/>既见水性。起冰相想。前句以理夺事。次句事能隐 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0434b" n="0434b"/> <lb ed="X" n="0434b01"/><lb ed="R091" n="0684b01"/>理。无碍观也。见映。能作。琉璃。所作。不外琉璃之水 <lb ed="X" n="0434b02"/><lb ed="R091" n="0684b02"/>冰。全体相在乎琉璃。不外冰水之琉璃。全体摄入 <lb ed="X" n="0434b03"/><lb ed="R091" n="0684b03"/>乎冰水。周遍观也。</p><p xml:id="pX22p0434b0308" cb:place="inline">此想下。後兼想地境。水因地而 <lb ed="X" n="0434b04"/><lb ed="R091" n="0684b04"/>权设。是地前方便观道。地乃水之实法。为水後正 <lb ed="X" n="0434b05"/><lb ed="R091" n="0684b05"/>修行处。故可合明。意显教观。前後无不圆融者也。 <lb ed="X" n="0434b06"/><lb ed="R091" n="0684b06"/>于中分三。先明地内外映彻。</p><p xml:id="pX22p0434b0612" cb:place="inline">下有下。次明地上下 <lb ed="X" n="0434b07"/><lb ed="R091" n="0684b07"/>莊严。又二。初地下。初句。金刚为基。</p><p xml:id="pX22p0434b0714" cb:place="inline">七宝下。七宝为 <lb ed="X" n="0434b08"/><lb ed="R091" n="0684b08"/>幢。幢楞有八。擎八方地。放光如日也。</p><p xml:id="pX22p0434b0815" cb:place="inline">琉璃下。二地 <lb ed="X" n="0434b09"/><lb ed="R091" n="0684b09"/>上。先金绳为间。谓以黄金绳。间厕界道傍也。</p><p xml:id="pX22p0434b0918" cb:place="inline">以七 <lb ed="X" n="0434b10"/><lb ed="R091" n="0684b10"/>下。次七宝为界。界。阶道也。琉璃地上。有八交道。俱 <lb ed="X" n="0434b11"/><lb ed="R091" n="0684b11"/>以七宝成也。小本云。四边阶道。四宝合成。于中连 <lb ed="X" n="0434b12"/><lb ed="R091" n="0684b12"/>有四严。一出妙花光。</p><p xml:id="pX22p0434b1209" cb:place="inline">又似下。二光成楼台。</p><p xml:id="pX22p0434b1217" cb:place="inline">于台下。 <lb ed="X" n="0434b13"/><lb ed="R091" n="0684b13"/>三台边幢乐。</p><p xml:id="pX22p0434b1306" cb:place="inline">八种下。四乐宣法音。八风者。东明庶。 <lb ed="X" n="0434b14"/><lb ed="R091" n="0684b14"/>东南淸明。南景。西南凉。西阊阖。西北不周。北廣莫。 <lb ed="X" n="0434b15"/><lb ed="R091" n="0684b15"/>东北条也。又魏译大本。出八风相。文云。自然得风。 <lb ed="X" n="0434b16"/><lb ed="R091" n="0684b16"/>徐微。<note place="inline">一</note>调和。<note place="inline">二</note>不寒。<note place="inline">三</note>不暑。<note place="inline">四</note>温凉。<note place="inline">五</note>柔软。<note place="inline">六</note>不 <lb ed="X" n="0434b17"/><lb ed="R091" n="0684b17"/>迟。<note place="inline">七</note>不疾。<note place="inline">八</note>吹诸网树。演佈无量法音德香。乐器。 <lb ed="X" n="0434b18"/><lb ed="R091" n="0684b18"/>谓金石丝竹匏土革木。苦空。擧一小乘法。以摄大 <lb ed="X" n="0434b19"/><lb ed="R091" n="0685a01"/>乘常乐我净等也。</p><p xml:id="pX22p0434b1908" cb:place="inline">是为下。结成想。</p><p xml:id="pX22p0434b1914" cb:place="inline">△三地想观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b20"/><lb ed="R091" n="0685a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434b2001">此想成时一一观之<note place="inline">至</note>若他观者名为邪观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b21"/><lb ed="R091" n="0685a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434b2101">先标境。蹑前地想。以为今门所依事体也。</p><p xml:id="pX22p0434b2117" cb:place="inline">一下。二 <lb ed="X" n="0434b22"/><lb ed="R091" n="0685a04"/>明观二。先行布观。想冰作琉璃地。地性本空。真空 <lb ed="X" n="0434b23"/><lb ed="R091" n="0685a05"/>观也。性空琉璃地上。想出无量严相。理事观也。地 <lb ed="X" n="0434b24"/><lb ed="R091" n="0685a06"/>之内外上下。交相遍容。周遍观也。前後次第作法 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0434c" n="0434c"/> <lb ed="X" n="0434c01"/><lb ed="R091" n="0685a07"/>界观。故云一一。观道深细。修须纯一。故除衣食分 <lb ed="X" n="0434c02"/><lb ed="R091" n="0685a08"/>散心时也。渐入假想。未得精妙。名曰粗见。</p><p xml:id="pX22p0434c0217" cb:place="inline">若下。次 <lb ed="X" n="0434c03"/><lb ed="R091" n="0685a09"/>圆融观。地性严无量相。亦空亦即亦遍。同时具足。 <lb ed="X" n="0434c04"/><lb ed="R091" n="0685a10"/>不外一心。故得此三昧。知见不可说矣。</p><p xml:id="pX22p0434c0416" cb:place="inline">是为下。三 <lb ed="X" n="0434c05"/><lb ed="R091" n="0685a11"/>结成。<persName>佛</persName>告下。四显益。先劝传持。</p><p xml:id="pX22p0434c0513" cb:place="inline">若观下。次出利益。 <lb ed="X" n="0434c06"/><lb ed="R091" n="0685a12"/>有二。一灭罪益。地是如实观。能除断。非日水假想。 <lb ed="X" n="0434c07"/><lb ed="R091" n="0685a13"/>不明灭。又结地以例馀前後观。皆有此益也。</p><p xml:id="pX22p0434c0718" cb:place="inline">捨身 <lb ed="X" n="0434c08"/><lb ed="R091" n="0685a14"/>下。二生方益。无疑者。证信净土唯心也。</p><p xml:id="pX22p0434c0816" cb:place="inline">作是下。三 <lb ed="X" n="0434c09"/><lb ed="R091" n="0685a15"/>拣邪正。观境合经。见则断惑证真。便称净业。名正 <lb ed="X" n="0434c10"/><lb ed="R091" n="0685a16"/>观。相与经异。见则生诸爱慢。即为魔事。名邪观也。</p> <lb ed="X" n="0434c11"/><lb ed="R091" n="0685a17"/><p xml:id="pX22p0434c1101">△四树想观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c12"/><lb ed="R091" n="0685a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0434c1201"><persName>佛</persName>告阿难及韦提希<note place="inline">至</note>是为树想名第四观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c13"/><lb ed="R091" n="0685b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0434c1301"><persName>佛</persName>下。标境。地句结前。次句起後。</p><p xml:id="pX22p0434c1313" cb:place="inline">观宝下。起观三。初 <lb ed="X" n="0434c14"/><lb ed="R091" n="0685b02"/>总观体性。行树。立体。从心观树体。树树皆心性。真 <lb ed="X" n="0434c15"/><lb ed="R091" n="0685b03"/>空观也。一下。二别观用相。高葉花果。相也。童子幡 <lb ed="X" n="0434c16"/><lb ed="R091" n="0685b04"/>盖。用也。于中六。一高大。</p><p xml:id="pX22p0434c1610" cb:place="inline">其下。二枝葉。</p><p xml:id="pX22p0434c1615" cb:place="inline">一下。三光色。 <lb ed="X" n="0434c17"/><lb ed="R091" n="0685b05"/>琉璃。此云靑色宝。或云绿色宝。梵语苏伐罗。此云 <lb ed="X" n="0434c18"/><lb ed="R091" n="0685b06"/>金。玻璃。此云水玉。又云白珠。红色者。梵语钵摩罗 <lb ed="X" n="0434c19"/><lb ed="R091" n="0685b07"/>伽。此云赤光珠。玛瑙。梵语摩罗伽隶。具赤白二色。 <lb ed="X" n="0434c20"/><lb ed="R091" n="0685b08"/>砗磲。此云大贝。靑白色宝。绿珍珠。梵语摩罗伽陀。 <lb ed="X" n="0434c21"/><lb ed="R091" n="0685b09"/>大论云。此珠金翅鸟口边出。绿色。能辟一切毒。珊 <lb ed="X" n="0434c22"/><lb ed="R091" n="0685b10"/>瑚。梵语钵攞娑福罗。此云珊瑚树。生海底。碧色。应 <lb ed="X" n="0434c23"/><lb ed="R091" n="0685b11"/>法师云。初年靑色。次年黄色琥珀。梵语阿隰摩揭 <lb ed="X" n="0434c24"/><lb ed="R091" n="0685b12"/>婆。其色红莹。</p><p xml:id="pX22p0434c2406" cb:place="inline">妙真下。四罗网又三。一明体相。妙真 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0435a" n="0435a"/> <lb ed="X" n="0435a01"/><lb ed="R091" n="0685b13"/>珠。梵语因陀尼罗。大论云。天赤珠。</p><p xml:id="pX22p0435a0114" cb:place="inline">一下。二出重数。</p> <lb ed="X" n="0435a02"/><lb ed="R091" n="0685b14"/><p xml:id="pX22p0435a0201">一下。三详德用中开二。一宫殿。</p><p xml:id="pX22p0435a0213" cb:place="inline">诸天下。二童子。又 <lb ed="X" n="0435a03"/><lb ed="R091" n="0685b15"/>四。一住处。</p><p xml:id="pX22p0435a0305" cb:place="inline">一下。二身衣。释迦毘楞伽。此云能勝。摩 <lb ed="X" n="0435a04"/><lb ed="R091" n="0685b16"/>尼。此云離垢。净離垢秽故。又云增长。增长威德故。 <lb ed="X" n="0435a05"/><lb ed="R091" n="0685b17"/>楞严三昧云。帝释于<name role="" type="person">善法堂</name>中。著释迦毘楞伽摩 <lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R091" n="0685b18"/>尼璎珞。</p><p xml:id="pX22p0435a0604" cb:place="inline">其下。三光明。</p><p xml:id="pX22p0435a0609" cb:place="inline">不可下。四宝色。初句总贯。次 <lb ed="X" n="0435a07"/><lb ed="R091" n="0686a01"/>二句别显。谓众宝物不可具说。间错状不可具引。 <lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R091" n="0686a02"/>色形相不可具言也。</p><p xml:id="pX22p0435a0809" cb:place="inline">此下。五次第。大本云。行行相 <lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R091" n="0686a03"/>値。茎茎相望。枝枝相准。葉葉相向。华华相顺。实实 <lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R091" n="0686a04"/>相当。皆明行伍相也。</p><p xml:id="pX22p0435a1009" cb:place="inline">于下。六花果。中又二。先总。</p><p xml:id="pX22p0435a1019" cb:place="inline">一 <lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R091" n="0686a05"/>下。次别。分四。一葉形量大色多可知。画线条也。</p><p xml:id="pX22p0435a1119" cb:place="inline">有 <lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R091" n="0686a06"/>众下。二花色。阎浮檀。此云勝金。阎浮树果水汁。点 <lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R091" n="0686a07"/>物成金。因流入河。染石为金。其色赤黄。兼带紫<g ref="#CB08504">焰</g>。 <lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R091" n="0686a08"/>涌生下。三果实。<name role="" type="person">帝释天</name>有一器。名功德甁。随所需 <lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R091" n="0686a09"/>物。皆从甁出。花涌众果亦尔。</p><p xml:id="pX22p0435a1512" cb:place="inline">有下。四光明又二。先 <lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R091" n="0686a10"/>化成幡盖。</p><p xml:id="pX22p0435a1605" cb:place="inline">是宝下。次映现国事。三千。极乐本土也。 <lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R091" n="0686a11"/>十方。馀外邻<g ref="#CB15131">邦</g>也。</p><p xml:id="pX22p0435a1708" cb:place="inline">以上六门相用。事非理性外有。 <lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R091" n="0686a12"/>一真体性。理非事相外显。无碍观成矣。</p><p xml:id="pX22p0435a1816" cb:place="inline">见此下。三 <lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R091" n="0686a13"/>遍观性相。初句见树性相。结前也。亦下。起後也。一 <lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R091" n="0686a14"/>一观。指七褈行树。七七相重。褈褈无尽矣。树茎等。 <lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R091" n="0686a15"/>指六门相用。彼此遍容。一多即入也皆令明者。周 <lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R091" n="0686a16"/>遍观成也。</p><p xml:id="pX22p0435a2205" cb:place="inline">是为下。结成。</p><p xml:id="pX22p0435a2210" cb:place="inline">△五池水观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R091" n="0686a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0435a2301">次当想水欲想水者<note place="inline">至</note>是为八功德水想名第五观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R091" n="0686a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0435a2401">次句境也。</p><p xml:id="pX22p0435a2405" cb:place="inline">欲下。观也。先总体。想八池水性。唯无相 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0435b" n="0435b"/> <lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R091" n="0686b01"/>心成。真空观也。</p><p xml:id="pX22p0435b0107" cb:place="inline">一下。次别相五。初池水。又二。先能 <lb ed="X" n="0435b02"/><lb ed="R091" n="0686b02"/>造体。柔软者。称心适意故。如意珠者。梵语摩尼。自 <lb ed="X" n="0435b03"/><lb ed="R091" n="0686b03"/>在曰王。珠中最勝故。圆觉云。摩尼宝珠。映于五色。 <lb ed="X" n="0435b04"/><lb ed="R091" n="0686b04"/>随方各现。</p><p xml:id="pX22p0435b0405" cb:place="inline">分下。次所流相。支派也。</p><p xml:id="pX22p0435b0414" cb:place="inline">黄金下。二渠流 <lb ed="X" n="0435b05"/><lb ed="R091" n="0686b05"/>杂色者。许愼云。金有五色故。</p><p xml:id="pX22p0435b0512" cb:place="inline">一下。三莲花。</p><p xml:id="pX22p0435b0517" cb:place="inline">其下。四 <lb ed="X" n="0435b06"/><lb ed="R091" n="0686b06"/>泉声。先明灌注随意。</p><p xml:id="pX22p0435b0609" cb:place="inline">其声下。次明音声演法。苦空。 <lb ed="X" n="0435b07"/><lb ed="R091" n="0686b07"/>小乘法也。波罗蜜。大乘始终法也。相好。一乘圆顿 <lb ed="X" n="0435b08"/><lb ed="R091" n="0686b08"/>法也。</p><p xml:id="pX22p0435b0803" cb:place="inline">如下。五鸟音。哀雅赞者。哀则赞<persName>佛</persName>大悲拔苦。 <lb ed="X" n="0435b09"/><lb ed="R091" n="0686b09"/>赞法解脱二死。赞僧悲增化他。雅则赞<persName>佛</persName>大慈与 <lb ed="X" n="0435b10"/><lb ed="R091" n="0686b10"/>乐。赞法证得二果。赞僧智增自行。通上五门。具二 <lb ed="X" n="0435b11"/><lb ed="R091" n="0686b11"/>观法。事相即理性。理性即事相。无碍观也。此一即 <lb ed="X" n="0435b12"/><lb ed="R091" n="0686b12"/>彼多。彼多即此一。周遍观也。至此观勝根利。故得 <lb ed="X" n="0435b13"/><lb ed="R091" n="0686b13"/>合辙。不须次第偏历。</p><p xml:id="pX22p0435b1309" cb:place="inline">是为下。结也。八功德者。唐译 <lb ed="X" n="0435b14"/><lb ed="R091" n="0686b14"/>云。一澄净。澄渟洁净。離汚浊故。二淸冷。淸湛凉冷。 <lb ed="X" n="0435b15"/><lb ed="R091" n="0686b15"/>无烦热故。三甘美。甘甜美妙具上味故。四轻软。轻 <lb ed="X" n="0435b16"/><lb ed="R091" n="0686b16"/>巧柔软。可上下故。五润泽。津润滑泽。不枯涩故。六 <lb ed="X" n="0435b17"/><lb ed="R091" n="0686b17"/>安和。安静和缓。绝迅泛故。七。除饥。除饥渴病。有勝 <lb ed="X" n="0435b18"/><lb ed="R091" n="0686b18"/>力故。八长养。诸根长养。调身心故。</p><p xml:id="pX22p0435b1814" cb:place="inline">△六总相观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435b19"/><lb ed="R091" n="0687a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0435b1901">众宝国土一一界上<note place="inline">至</note>若他观者名为邪观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435b20"/><lb ed="R091" n="0687a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0435b2001">初明观二。先别观宝楼阁。界上。谓界道内地面上 <lb ed="X" n="0435b21"/><lb ed="R091" n="0687a03"/>也。五百亿。重数也。</p><p xml:id="pX22p0435b2108" cb:place="inline">其下。楼中诸天作乐也。</p><p xml:id="pX22p0435b2117" cb:place="inline">又下。空 <lb ed="X" n="0435b22"/><lb ed="R091" n="0687a04"/>裡乐器自鸣也。</p><p xml:id="pX22p0435b2207" cb:place="inline">此下。乐内演出三宝声也。</p><p xml:id="pX22p0435b2217" cb:place="inline">众音。指 <lb ed="X" n="0435b23"/><lb ed="R091" n="0687a05"/>天乐空乐二种音。楼阁天乐。事法界。为所缘境。一 <lb ed="X" n="0435b24"/><lb ed="R091" n="0687a06"/>一唯心性成。理法界。真空观事相遍于理。理性遍 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0435c" n="0435c"/> <lb ed="X" n="0435c01"/><lb ed="R091" n="0687a07"/>于事。事理法界。无碍观。理如事相无尽。事如理性 <lb ed="X" n="0435c02"/><lb ed="R091" n="0687a08"/>圆遍。事事法界。周遍观。皆能修观。此既总门。故能 <lb ed="X" n="0435c03"/><lb ed="R091" n="0687a09"/>所不分。境观圆融也。</p><p xml:id="pX22p0435c0309" cb:place="inline">此下。後总结池地树。望後诸 <lb ed="X" n="0435c04"/><lb ed="R091" n="0687a10"/>观。此犹约略见依土事。未及详悉正报。名粗。树地 <lb ed="X" n="0435c05"/><lb ed="R091" n="0687a11"/>池楼一齐见者。境观後後勝前前故。较前第三见 <lb ed="X" n="0435c06"/><lb ed="R091" n="0687a12"/>地。前是粗中粗。此则粗中细矣。</p><p xml:id="pX22p0435c0613" cb:place="inline">是为下。二结成。望 <lb ed="X" n="0435c07"/><lb ed="R091" n="0687a13"/>前次第别相观者。今则四事同时具足。名总。</p><p xml:id="pX22p0435c0718" cb:place="inline">若见 <lb ed="X" n="0435c08"/><lb ed="R091" n="0687a14"/>下。三显益。先灭罪。命下。次生方。作下。後拣取正则 <lb ed="X" n="0435c09"/><lb ed="R091" n="0687a15"/>取。邪则拣也。</p><p xml:id="pX22p0435c0906" cb:place="inline">△七华座观<note place="inline">二</note>。初示现正报果发起 <lb ed="X" n="0435c10"/><lb ed="R091" n="0687a16"/>信解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435c11"/><lb ed="R091" n="0687a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0435c1101"><persName>佛</persName>告阿难及韦提希<note place="inline">至</note>观无量寿<persName>佛</persName>及二菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435c12"/><lb ed="R091" n="0687a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0435c1201">先<persName>如来</persName>许示。谛听善念。诫也。</p><p xml:id="pX22p0435c1212" cb:place="inline">为汝别说。许也。苦。三 <lb ed="X" n="0435c13"/><lb ed="R091" n="0687b01"/>苦八苦等。果也。恼十使烦恼等。因也。除苦。转生死 <lb ed="X" n="0435c14"/><lb ed="R091" n="0687b02"/>得涅槃。除恼。转惑业成菩提。</p><p xml:id="pX22p0435c1412" cb:place="inline">汝等下。劝也。上自行。 <lb ed="X" n="0435c15"/><lb ed="R091" n="0687b03"/>此利他。</p><p xml:id="pX22p0435c1504" cb:place="inline">说是下。次三圣现前。悲华经云。过去劫中。 <lb ed="X" n="0435c16"/><lb ed="R091" n="0687b04"/>世界名删提岚。劫名善持。轮王名无诤念。生有千 <lb ed="X" n="0435c17"/><lb ed="R091" n="0687b05"/>子。臣名宝海。唯生一子。号曰宝藏。出家成道。还号 <lb ed="X" n="0435c18"/><lb ed="R091" n="0687b06"/>宝藏<persName>如来</persName>。为王说法。其王千子。各各供养。经三月 <lb ed="X" n="0435c19"/><lb ed="R091" n="0687b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0435c1901" n="0435c1901"/><anchor xml:id="beg0435c1901" n="0435c1901"/>已<anchor xml:id="end0435c1901"/>。<persName>佛</persName>欲为记。先入三昧。光中现界。或有浊恶或有 <lb ed="X" n="0435c20"/><lb ed="R091" n="0687b08"/>净妙。王问其因。<persName>佛</persName>言。皆以愿力度众生故。王言。我 <lb ed="X" n="0435c21"/><lb ed="R091" n="0687b09"/>愿成<persName>佛</persName>。不取不净<persName>佛</persName>土。愿世界净妙。无四恶道。亦 <lb ed="X" n="0435c22"/><lb ed="R091" n="0687b10"/>无女人。等一化生。寿命无量。宫殿莊严。如第六天。 <lb ed="X" n="0435c23"/><lb ed="R091" n="0687b11"/>闻我名者。必生我界。唯除五逆。诽谤圣人。破壞正 <lb ed="X" n="0435c24"/><lb ed="R091" n="0687b12"/>法等。王发愿<anchor xml:id="nkr_note_add_0435c2401" n="0435c2401"/><anchor xml:id="beg0435c2401" n="0435c2401"/>已<anchor xml:id="end0435c2401"/>。<persName>佛</persName>即告曰。大王。汝见西方。过百千 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0436a" n="0436a"/> <lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R091" n="0687b13"/>万亿<persName>佛</persName>土。有尊音王<persName>如来</persName>。世界严净。悉如汝愿。四 <lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R091" n="0687b14"/><persName>佛</persName>灭後。过二恒河沙阿僧祇劫中。世界转名安乐 <lb ed="X" n="0436a03"/><lb ed="R091" n="0687b15"/>汝当作<persName>佛</persName>。号无量寿<persName>如来</persName>。次授轮王千子中。第一 <lb ed="X" n="0436a04"/><lb ed="R091" n="0687b16"/>不眴太子记曰。汝观六道。生大悲心。断诸苦恼。令 <lb ed="X" n="0436a05"/><lb ed="R091" n="0687b17"/>安乐故。今当字汝为观世音。无量寿<persName>佛</persName>般涅槃後。 <lb ed="X" n="0436a06"/><lb ed="R091" n="0687b18"/>二恒河沙阿僧祇劫。于夜初分。正法灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a0601" n="0436a0601"/><anchor xml:id="beg0436a0601" n="0436a0601"/>已<anchor xml:id="end0436a0601"/>。于夜後 <lb ed="X" n="0436a07"/><lb ed="R091" n="0688a01"/>分。土其转名一切珍宝之所成就。种种莊严。勝安 <lb ed="X" n="0436a08"/><lb ed="R091" n="0688a02"/>乐界。于一念顷。便成正觉。号遍出一切光明功德 <lb ed="X" n="0436a09"/><lb ed="R091" n="0688a03"/>山王<persName>如来</persName>。寿九十六亿那由它百千万亿劫。又告 <lb ed="X" n="0436a10"/><lb ed="R091" n="0688a04"/>第二尼摩太子。由汝愿取大千界故。今当字汝为 <lb ed="X" n="0436a11"/><lb ed="R091" n="0688a05"/>大势至。功德山王<persName>佛</persName>灭度後。汝当成道。号善住珍 <lb ed="X" n="0436a12"/><lb ed="R091" n="0688a06"/>宝山王<persName>如来</persName>。如是次第授千子中。有愿取五浊成 <lb ed="X" n="0436a13"/><lb ed="R091" n="0688a07"/><persName>佛</persName>者。即我释迦文是。以大悲故。土名娑婆。生<persName>佛</persName>忍 <lb ed="X" n="0436a14"/><lb ed="R091" n="0688a08"/>于三毒诸烦恼恶。故名忍土。今<persName>佛</persName>将说三圣诸观。 <lb ed="X" n="0436a15"/><lb ed="R091" n="0688a09"/>故现身相以证信也。</p><p xml:id="pX22p0436a1509" cb:place="inline">阎浮金不得比者。阎浮檀金。 <lb ed="X" n="0436a16"/><lb ed="R091" n="0688a10"/>辗转比至迦葉身金。犹如聚墨。况<persName>佛</persName>光耶。智论云。 <lb ed="X" n="0436a17"/><lb ed="R091" n="0688a11"/><name role="" type="person">阎浮提</name>金。比七金山<name role="" type="person">须弥山</name>金则不现。<name role="" type="person">须弥山</name>金。 <lb ed="X" n="0436a18"/><lb ed="R091" n="0688a12"/>比<name role="" type="person">忉利天</name>璎珞金。乃至<g ref="#CB08504">焰</g>摩他化自在金则不现。 <lb ed="X" n="0436a19"/><lb ed="R091" n="0688a13"/>诸天身金。比声闻辟支菩萨身色则不现。在<persName>佛</persName>光 <lb ed="X" n="0436a20"/><lb ed="R091" n="0688a14"/>边。譬如焦炷。比阎浮金。</p><p xml:id="pX22p0436a2010" cb:place="inline">时下。後韦提礼请。接足。顶 <lb ed="X" n="0436a21"/><lb ed="R091" n="0688a15"/>礼三圣足也。白<persName>佛</persName>。仰白释迦尊也。因<persName>佛</persName>者。目睹观 <lb ed="X" n="0436a22"/><lb ed="R091" n="0688a16"/>则易自可缓。未来者。未见观则难。他须示。故须代 <lb ed="X" n="0436a23"/><lb ed="R091" n="0688a17"/>请。然云观<persName>佛</persName>菩萨。拣前兼请观极乐界。</p><p xml:id="pX22p0436a2316" cb:place="inline">△次正说 <lb ed="X" n="0436a24"/><lb ed="R091" n="0688a18"/>华座观令成修证<note place="inline">二</note>。初正明观境。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0436b" n="0436b"/> <lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R091" n="0688b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0436b0101"><persName>佛</persName>告韦提希欲观彼<persName>佛</persName>者<note place="inline">至</note>是为华座想名第七观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R091" n="0688b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0436b0201">先标境。初三句牒所请。次二句。示未问。<persName>佛</persName>所坐者。 <lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R091" n="0688b03"/>莲台为座。故当想莲花也。</p><p xml:id="pX22p0436b0311" cb:place="inline">令下次。明观二。初观花 <lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R091" n="0688b04"/>葉。开五。初颜色。</p><p xml:id="pX22p0436b0407" cb:place="inline">有八下。二脉络。中又二。先画路。脉 <lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R091" n="0688b05"/>有下。次光明。</p><p xml:id="pX22p0436b0506" cb:place="inline">花葉下。三形量。直浅曰纵。横阔曰廣。</p> <lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R091" n="0688b06"/><p xml:id="pX22p0436b0601">如是下。四瓣数。</p><p xml:id="pX22p0436b0607" cb:place="inline">一下。五珠鬚。三先映影。</p><p xml:id="pX22p0436b0616" cb:place="inline">一下。次放 <lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R091" n="0688b07"/>光。</p><p xml:id="pX22p0436b0702" cb:place="inline">其下。三现盖。</p><p xml:id="pX22p0436b0707" cb:place="inline">释下。二观莲台。有九。初台即房也。</p> <lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R091" n="0688b08"/><p xml:id="pX22p0436b0801">此下。次网。内含四相。一房面金刚为孔。二透出赤 <lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R091" n="0688b09"/>色肉尖。甄叔迦。此云赤色。西域有叔迦树。其花色 <lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R091" n="0688b10"/>赤。形大如手。此宝似之。要解云。翻鹦鹉宝。赤如其 <lb ed="X" n="0436b11"/><lb ed="R091" n="0688b11"/>嘴故。三内以摩尼为肉。梵者。白净之谓。四珍珠为 <lb ed="X" n="0436b12"/><lb ed="R091" n="0688b12"/>肉衣网。挍饰于外也。</p><p xml:id="pX22p0436b1209" cb:place="inline">于其下。三幢。前观宝树。止高 <lb ed="X" n="0436b13"/><lb ed="R091" n="0688b13"/>八千由旬。今宝幢高百千万亿山王。观境辗转深 <lb ed="X" n="0436b14"/><lb ed="R091" n="0688b14"/>勝可知。</p><p xml:id="pX22p0436b1404" cb:place="inline">幢上下。四幔。夜摩。此云妙善时分。时时唱 <lb ed="X" n="0436b15"/><lb ed="R091" n="0688b15"/>快乐故。幔中受乐。如彼天也。</p><p xml:id="pX22p0436b1512" cb:place="inline">复下。五珠。幢幔周围。 <lb ed="X" n="0436b16"/><lb ed="R091" n="0688b16"/>皆有如意珠璎珞垂也。</p><p xml:id="pX22p0436b1610" cb:place="inline">一下。六光。</p><p xml:id="pX22p0436b1614" cb:place="inline">一下。七色。一下。 <lb ed="X" n="0436b17"/><lb ed="R091" n="0688b17"/>八瑞。谓变台网雲种种异瑞相也。</p><p xml:id="pX22p0436b1714" cb:place="inline">于下。九益。见台。 <lb ed="X" n="0436b18"/><lb ed="R091" n="0688b18"/>则悟<persName>如来</persName>妙觉果见网。则解心地众法门。见雲。则 <lb ed="X" n="0436b19"/><lb ed="R091" n="0689a01"/>知菩萨万行因。故随现<persName>佛</persName>事。機无不被其泽也。</p><p xml:id="pX22p0436b1919" cb:place="inline">上 <lb ed="X" n="0436b20"/><lb ed="R091" n="0689a02"/>想花葉莲台。一一本无自性。真空观焉。依此空无 <lb ed="X" n="0436b21"/><lb ed="R091" n="0689a03"/>自性。想成花台相用。理事观焉。花台幢幔珠光。一 <lb ed="X" n="0436b22"/><lb ed="R091" n="0689a04"/>一皆遍法界。周遍观焉。</p><p xml:id="pX22p0436b2210" cb:place="inline">是为下。後结成。</p><p xml:id="pX22p0436b2216" cb:place="inline">△二重出 <lb ed="X" n="0436b23"/><lb ed="R091" n="0689a05"/>所由。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0436b24"/><lb ed="R091" n="0689a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0436b2401"><persName>佛</persName>告阿难如此妙花<note place="inline">至</note>若他观者名为邪观。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0436c" n="0436c"/> <lb ed="X" n="0436c01"/><lb ed="R091" n="0689a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0436c0101">先华座因也。花台不可思议。名为妙花。亦事亦理。 <lb ed="X" n="0436c02"/><lb ed="R091" n="0689a08"/>亦因亦果。亦依亦正。亦多亦一故。法藏愿力者。魏 <lb ed="X" n="0436c03"/><lb ed="R091" n="0689a09"/>译大本云。过去锭光<persName>佛</persName>出。至五十三<persName>佛</persName>。名世自在 <lb ed="X" n="0436c04"/><lb ed="R091" n="0689a10"/>王。时有国王。发心出家。号曰法藏。<persName>佛</persName>为廣说二百 <lb ed="X" n="0436c05"/><lb ed="R091" n="0689a11"/>一十亿诸<persName>佛</persName>刹土。天人之善恶。国土之粗妙。法藏 <lb ed="X" n="0436c06"/><lb ed="R091" n="0689a12"/>闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c0601" n="0436c0601"/><anchor xml:id="beg0436c0601" n="0436c0601"/>已<anchor xml:id="end0436c0601"/>。即说四十八愿。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c0602" n="0436c0602"/><anchor xml:id="beg0436c0602" n="0436c0602"/>已<anchor xml:id="end0436c0602"/>成<persName>佛</persName>。现在西方安乐世 <lb ed="X" n="0436c07"/><lb ed="R091" n="0689a13"/>界。众宝莲花。周满世界。故依正二报。皆<persName>佛</persName>行愿功 <lb ed="X" n="0436c08"/><lb ed="R091" n="0689a14"/>德成也。</p><p xml:id="pX22p0436c0804" cb:place="inline">若欲下。二修观法也。<persName>佛</persName>坐莲台。如诸天随 <lb ed="X" n="0436c09"/><lb ed="R091" n="0689a15"/>身宫殿。故当前观。不得杂观应一一者。谓花葉中 <lb ed="X" n="0436c10"/><lb ed="R091" n="0689a16"/>色脉量数珠光。莲台内房网幢幔光色。皆应一一 <lb ed="X" n="0436c11"/><lb ed="R091" n="0689a17"/>作三法界观也。此为初機钝根者说。一下。葉珠台 <lb ed="X" n="0436c12"/><lb ed="R091" n="0689a18"/>幢一一皆分明者。作圆融法界观。拣上行布观。故 <lb ed="X" n="0436c13"/><lb ed="R091" n="0689b01"/>如镜中。顿现面上眼耳鼻口眉鬚发顶像也。此为 <lb ed="X" n="0436c14"/><lb ed="R091" n="0689b02"/>後心利根者说。</p><p xml:id="pX22p0436c1407" cb:place="inline">此想下。三成利益先。现在灭罪。前 <lb ed="X" n="0436c15"/><lb ed="R091" n="0689b03"/>地观除八十亿劫者。初见彼国地故。次总观除无 <lb ed="X" n="0436c16"/><lb ed="R091" n="0689b04"/>量亿劫者。通见彼国依报诸境故。今观除五万亿 <lb ed="X" n="0436c17"/><lb ed="R091" n="0689b05"/>劫者。始见彼<persName>佛</persName>一花座故。较前则勝。于次则劣。然 <lb ed="X" n="0436c18"/><lb ed="R091" n="0689b06"/>是<persName>佛</persName>智如量说耳。非馀者所可道也。</p><p xml:id="pX22p0436c1815" cb:place="inline">必下。次当来 <lb ed="X" n="0436c19"/><lb ed="R091" n="0689b07"/>生方。</p><p xml:id="pX22p0436c1903" cb:place="inline">作是下。四拣邪正也。</p><p xml:id="pX22p0436c1911" cb:place="inline">△八圣像观。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0436c20"/><lb ed="R091" n="0689b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX22p0436c2001"><persName>佛</persName>告阿难及韦提希<note place="inline">至</note>于现身中得念<persName>佛</persName>三昧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0436c21"/><lb ed="R091" n="0689b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX22p0436c2101">初标境也。见句结前。次句起後。</p><p xml:id="pX22p0436c2113" cb:place="inline">所下。次明观二。初 <lb ed="X" n="0436c22"/><lb ed="R091" n="0689b10"/>征也。</p><p xml:id="pX22p0436c2203" cb:place="inline">诸下。二释二先修观想。又四。一<persName>佛</persName>身二。初真 <lb ed="X" n="0436c23"/><lb ed="R091" n="0689b11"/><persName>佛</persName>。又二。先总明诸<persName>佛</persName>二。初直标<persName>佛</persName>身遍入生心。亦 <lb ed="X" n="0436c24"/><lb ed="R091" n="0689b12"/>明<persName>佛</persName>即是心也。法界身者。即是无障碍法界身也。 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0437a" n="0437a"/> <lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R091" n="0689b13"/>以无障碍法界为体。含四法界。理法界法身。事法 <lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R091" n="0689b14"/>界化身。理事无碍法界报身。事事无碍法界十身。 <lb ed="X" n="0437a03"/><lb ed="R091" n="0689b15"/>花严疏云。此法界无尽身雲。真应相融。一多无碍。 <lb ed="X" n="0437a04"/><lb ed="R091" n="0689b16"/>即理即事。即人即法。即此即彼。即因即果。即有情 <lb ed="X" n="0437a05"/><lb ed="R091" n="0689b17"/>即非情。即三身即十身。究竟觉也。心。本觉。想。始觉。 <lb ed="X" n="0437a06"/><lb ed="R091" n="0689b18"/>起信云。所谓觉義者。谓心体離念。離念相者。等虚 <lb ed="X" n="0437a07"/><lb ed="R091" n="0690a01"/>空界。无所不遍。法界一相。即是<persName>如来</persName>平等法身。入 <lb ed="X" n="0437a08"/><lb ed="R091" n="0690a02"/>者。花严云。普见一切众生诸烦恼中。有<persName>如来</persName>身智。 <lb ed="X" n="0437a09"/><lb ed="R091" n="0690a03"/>常无染汚。德相备足。无一众生而不具有<persName>如来</persName>智 <lb ed="X" n="0437a10"/><lb ed="R091" n="0690a04"/>慧。是知心<persName>佛</persName>众生三无差别矣。</p><p xml:id="pX22p0437a1013" cb:place="inline">是故下。次转释心 <lb ed="X" n="0437a11"/><lb ed="R091" n="0690a05"/>想<persName>佛</persName>即全彰。亦明心即是<persName>佛</persName>也。心想四句。明心即 <lb ed="X" n="0437a12"/><lb ed="R091" n="0690a06"/>是<persName>佛</persName>化身。想<persName>佛</persName>。从性起修也。即是。全修即性也。众 <lb ed="X" n="0437a13"/><lb ed="R091" n="0690a07"/>生念<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>在众生心内矣。</p><p xml:id="pX22p0437a1311" cb:place="inline">是心四句。明心即是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0437a14"/><lb ed="R091" n="0690a08"/>报身。修成曰作。性有曰是。生通二義。新熏而後造 <lb ed="X" n="0437a15"/><lb ed="R091" n="0690a09"/>就名出生。本具于今得显名现生。心不想而<persName>佛</persName>不 <lb ed="X" n="0437a16"/><lb ed="R091" n="0690a10"/>作。故云是心作<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>遍知海从生。花严云。诸<persName>佛</persName>如 <lb ed="X" n="0437a17"/><lb ed="R091" n="0690a11"/>来。不離此心成正觉故。无有心外<persName>佛</persName>为<persName>佛</persName>证心。故 <lb ed="X" n="0437a18"/><lb ed="R091" n="0690a12"/>云是心是<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>正知海从生。圆觉云。始知众生。本 <lb ed="X" n="0437a19"/><lb ed="R091" n="0690a13"/>来成<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX22p0437a1904" cb:place="inline">是故下。次别明弥陀。念观。能缘智。繫念不 <lb ed="X" n="0437a20"/><lb ed="R091" n="0690a14"/>断名事一心。谛观不二。名理一心。多下。所缘境。多 <lb ed="X" n="0437a21"/><lb ed="R091" n="0690a15"/>陀阿伽度。秦翻为<persName>如来</persName>。金刚云。无所从来。亦无所 <lb ed="X" n="0437a22"/><lb ed="R091" n="0690a16"/>去。故名<persName>如来</persName>。法身也。即真如门体大理法界。阿罗 <lb ed="X" n="0437a23"/><lb ed="R091" n="0690a17"/>诃。秦翻<persName>应供</persName>。应受一切魔梵人天诸供养故。化身 <lb ed="X" n="0437a24"/><lb ed="R091" n="0690a18"/>也。即生灭门中用大。事法界。<persName>三藐三佛陀</persName>。秦翻正 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0437b" n="0437b"/> <lb ed="X" n="0437b01"/><lb ed="R091" n="0690b01"/>遍知。如理智名正知。如量智名遍知。报身也。即生 <lb ed="X" n="0437b02"/><lb ed="R091" n="0690b02"/>灭门中相大理事无碍法界。开虽有三名義。合实 <lb ed="X" n="0437b03"/><lb ed="R091" n="0690b03"/>唯一法体。即成法界身。是大总相门一真法界心。 <lb ed="X" n="0437b04"/><lb ed="R091" n="0690b04"/>事事无碍法界。故花严云。十方诸<persName>如来</persName>。同共一法 <lb ed="X" n="0437b05"/><lb ed="R091" n="0690b05"/>身。一心一智慧。力无畏亦然。斯之谓矣。</p><p xml:id="pX22p0437b0516" cb:place="inline">想彼下。二 <lb ed="X" n="0437b06"/><lb ed="R091" n="0690b06"/>应<persName>佛</persName>。法界身。无尽难思。法性身。離相莫测。故当取 <lb ed="X" n="0437b07"/><lb ed="R091" n="0690b07"/>应身。先为观想。宝像。如下所说莊严八万相好。法 <lb ed="X" n="0437b08"/><lb ed="R091" n="0690b08"/>报化身。幷依之显现故。出观入观。开目闭目。无不 <lb ed="X" n="0437b09"/><lb ed="R091" n="0690b09"/>知见。故云心眼明也。见极下。二依土正觉业报<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0437b10"/><lb ed="R091" n="0690b10"/>眼尙能观。况前想池树幔网。法界本性<persName>佛</persName>。心犹能 <lb ed="X" n="0437b11"/><lb ed="R091" n="0690b11"/>见。况前想乐土总境。此又倍前无数。故重表云。见 <lb ed="X" n="0437b12"/><lb ed="R091" n="0690b12"/>如此事弥覆满空如指掌也。</p><p xml:id="pX22p0437b1212" cb:place="inline">见此下。三二土。先想 <lb ed="X" n="0437b13"/><lb ed="R091" n="0690b13"/>二莲花座。座想<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1301" n="0437b1301"/><anchor xml:id="beg0437b1301" n="0437b1301"/>已<anchor xml:id="end0437b1301"/>说。故云如前。</p><p xml:id="pX22p0437b1313" cb:place="inline">想下。次想二大士 <lb ed="X" n="0437b14"/><lb ed="R091" n="0690b14"/>像。像想<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1401" n="0437b1401"/><anchor xml:id="beg0437b1401" n="0437b1401"/>已<anchor xml:id="end0437b1401"/>说。故云如前。</p><p xml:id="pX22p0437b1410" cb:place="inline">此想下。四三圣。上皆偏观。 <lb ed="X" n="0437b15"/><lb ed="R091" n="0690b15"/>此则普观。境观增明。主伴无尽。故云一一遍满。从 <lb ed="X" n="0437b16"/><lb ed="R091" n="0690b16"/>前想像。至此四门。事法界也。一一皆有三法界观。 <lb ed="X" n="0437b17"/><lb ed="R091" n="0690b17"/>像唯想生。性本空寂。真空也。性虽空寂。随想像遍。 <lb ed="X" n="0437b18"/><lb ed="R091" n="0690b18"/>理事也。想像如性。遍容无碍。周遍也。淸凉国师。疏 <lb ed="X" n="0437b19"/><lb ed="R091" n="0691a01"/>观经至此。开五种念<persName>佛</persName>门。一缘想境界念<persName>佛</persName>门。上 <lb ed="X" n="0437b20"/><lb ed="R091" n="0691a02"/>从一心念观彼<persName>佛</persName>至此文也。二摄境唯心念<persName>佛</persName>门。 <lb ed="X" n="0437b21"/><lb ed="R091" n="0691a03"/>文云。是心作<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>遍知从想生也。三心境无碍 <lb ed="X" n="0437b22"/><lb ed="R091" n="0691a04"/>念<persName>佛</persName>门。文云。心想<persName>佛</persName>时。是心即是三十二相。八十 <lb ed="X" n="0437b23"/><lb ed="R091" n="0691a05"/>随形好也。四心境俱泯念<persName>佛</persName>门。文云。是心是<persName>佛</persName>。诸 <lb ed="X" n="0437b24"/><lb ed="R091" n="0691a06"/><persName>佛</persName>正知从心生也。是心。则<persName>佛</persName>相泯绝无寄。是<persName>佛</persName>。则 <pb ed="X" xml:id="X22.0413.0437c" n="0437c"/> <lb ed="X" n="0437c01"/><lb ed="R091" n="0691a07"/>心相当体全空。二相不存。二性显矣。</p><p xml:id="pX22p0437c0115" cb:place="inline">五褈褈无尽 <lb ed="X" n="0437c02"/><lb ed="R091" n="0691a08"/>念<persName>佛</persName>门。文云。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。是法界身。入一切众生心 <lb ed="X" n="0437c03"/><lb ed="R091" n="0691a09"/>想中。以此观观宗乎法界。事事归乎自心也。</p><p xml:id="pX22p0437c0318" cb:place="inline">此想 <lb ed="X" n="0437c04"/><lb ed="R091" n="0691a10"/>下。後闻法益。初出利益。今人偶一随喜见闻。尙于 <lb ed="X" n="0437c05"/><lb ed="R091" n="0691a11"/>梦中。见诸<persName>如来</persName>。坐狮子座。围绕说法。况此想像观 <lb ed="X" n="0437c06"/><lb ed="R091" n="0691a12"/>耶。楞严云。忆<persName>佛</persName>念<persName>佛</persName>。现前当来。必定见<persName>佛</persName>。花严云。 <lb ed="X" n="0437c07"/><lb ed="R091" n="0691a13"/>若有众生。专心忆念。则<persName>佛</persName>现其前等。因果感应。法 <lb ed="X" n="0437c08"/><lb ed="R091" n="0691a14"/>尔然也。</p><p xml:id="pX22p0437c0804" cb:place="inline">行者下。二令拣别。像禅观中。<persName>佛</persName>威光力。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0437c09"/><lb ed="R091" n="0691a15"/>本愿力。谅无魔事。然有夙障深厚。或不善用心。容 <lb ed="X" n="0437c10"/><lb ed="R091" n="0691a16"/>有魔起。未可定也。须令拣别。自无患耳。辨之有二。 <lb ed="X" n="0437c11"/><lb ed="R091" n="0691a17"/>一见<persName>佛</persName>闻法。不与经教相合者。是为魔事。二不与 <lb ed="X" n="0437c12"/><lb ed="R091" n="0691a18"/>本所修观相符者。亦属魔事。楞严云。十方遍作阎 <lb ed="X" n="0437c13"/><lb ed="R091" n="0691b01"/>浮檀色。一切种类。化为<persName>如来</persName>。忽于空中。闻说法声。 <lb ed="X" n="0437c14"/><lb ed="R091" n="0691b02"/>或闻十方。同敷密義。斯<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c1401" n="0437c1401"/><anchor xml:id="beg0437c1401" n="0437c1401"/>但<anchor xml:id="end0437c1401"/>功用。暂得如是。非为圣 <lb ed="X" n="0437c15"/><lb ed="R091" n="0691b03"/>证。不作圣心。名善境界。若作圣解。即受群邪。总见 <lb ed="X" n="0437c16"/><lb ed="R091" n="0691b04"/>彼界<persName>佛</persName>菩萨像。犹未精纯深细。名曰粗也。</p><p xml:id="pX22p0437c1617" cb:place="inline">是为下。 <lb ed="X" n="0437c17"/><lb ed="R091" n="0691b05"/>三。结成。</p><p xml:id="pX22p0437c1704" cb:place="inline">作是下。四显益。先灭罪。例前第六观。</p><p xml:id="pX22p0437c1718" cb:place="inline">于现 <lb ed="X" n="0437c18"/><lb ed="R091" n="0691b06"/>下。次成定。念<persName>佛</persName>三昧。亦名一行三昧。文殊般若经 <lb ed="X" n="0437c19"/><lb ed="R091" n="0691b07"/>云。<persName>佛</persName>告文殊。欲入一行三昧者。应处空闲。繫心一 <lb ed="X" n="0437c20"/><lb ed="R091" n="0691b08"/><persName>佛</persName>。随彼方所。端身正向。能于一<persName>佛</persName>念念相续。即见 <lb ed="X" n="0437c21"/><lb ed="R091" n="0691b09"/>过现未来诸<persName>佛</persName>。若得是三昧者。诸经法门。皆悉了 <lb ed="X" n="0437c22"/><lb ed="R091" n="0691b10"/>知。如威光太子。于波罗蜜善眼莊严王<persName>佛</persName>所。得念 <lb ed="X" n="0437c23"/><lb ed="R091" n="0691b11"/><persName>佛</persName>三昧。十千法门。皆得通达。是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0437c24"/><lb ed="R091" n="0691b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead><persName>佛</persName>说观无量寿<persName>佛</persName>经直指疏卷上</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0428c0701" to="#end0428c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0428c1101" to="#end0428c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0428c2401" to="#end0428c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0429a1001" to="#end0429a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0429c2101" to="#end0429c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0430a1001" to="#end0430a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0430b1201" to="#end0430b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0431a2101" to="#end0431a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0431c0601" to="#end0431c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434a1001" to="#end0434a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0434a1601" to="#end0434a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0435c1901" to="#end0435c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0435c2401" to="#end0435c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436a0601" to="#end0436a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436c0601" to="#end0436c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436c0602" to="#end0436c0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0437b1301" to="#end0437b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0437b1401" to="#end0437b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0437c1401" to="#end0437c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0428c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0428c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0428c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0428c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0429a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0429c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0429c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0430a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0430a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0430b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0430b1201">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0431a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0431a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0431c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0431c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0434a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0434a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0435c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0435c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436c0602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0437b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0437b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0437c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c1401">但【CB】，但【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>